የኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን እየተዘረፈች ነው:: ግርግር ለሌባ ያመቻል::

ምንሊክ ሳልሳዊ
ከፓትርያርክ አቡነ ጳውሎስ ሕልፈት በኋላ የተፈጠረው ቤተ ክርስቲያኒቱን ማን ይምራት? በአገር ውስጥና በውጭ ዓለም ባሉት ሲኖዶሶች መካል የተጀመረው ድርድርስ በምን መልኩ ይቀጥል? በግፍ ነው ከመንበሬ የተሰድኩት የሚሉት የአቡነ መርቆርዮስ ጉዳይስ መቋጫው ምን ሊሆን ይችላል? በሚሉትና እነዚህን ተከትለው በሚነሱ የቤተ ክርስቲያኒቱ ወቅታዊ ጉዳዮች ላይ፣ በአገር ውስጥም ሆነ በውጭ አገር ያለው ሲኖዶስ ተከታይ የሆኑ ስብሰባዎችን ተካሂደዋል፡፡ ምንሊክ ሳልሳዊ

መግለጫዎችም ወጥተዋል፣ ለሰላምና ለአንድነት ሲባልም በሁለቱ ሲኖዶሶች ውስጥ ያሉ ተደራዳሪ አባቶች በጋራ ቀድሰዋል፣ ማእድ ቆርሰዋል፡፡ምንሊክ ሳልሳዊ

ምንሊክ ሳልሳዊ
ይህን ያዩና የሰሙ  የቤተ ክርስቲያኒቱ ምእመናንም በዚህ አንድነትና ሰላም ተስፋ ጭላንጭል ውስጥ ሆነው በማኅበርና በየግላቸው ለፈጣሪያቸው ምሥጋናቸውን አቅርበዋል፡፡ ይኸው የተጀመረው የሰላምና የአንድነት መልካም ጅማሬ ፍፁም ሆኖ ይቀጥልም ዘንድ እግዚአብሔር አንድነትና ሰላምን ለቤተ ክርስቲያኒቱ እንዲሰጥ ምህላ አድርገዋል፣ አሁንም እያደረጉ ነው፡፡ምንሊክ ሳልሳዊ

ይሁን እንጂ አሁን አሁን በቤተ ክርስቲያኒቱ ሰላምና አንድነት ዙሪያ እየታዩና እየተሰሙ ያሉት ነገሮች የብዙዎችን ተስፋ እያደበዘዙ እየሆኑ ነው፡፡ አንዳንዶች እንደገመቱት የችግሩ ዋንኛ ምክንያትና ተጠያቂ ናቸው በሚል ከተፈረጁት ከአቡነ ጳውሎስ ሕልፈት በኋላ እንኳን፣ አሁን ያሉ አባቶች ቤተ ክርስቲያኒቱን ወደ መረጋጋትና አንድነት ለመምጣት ዳገት እንደሆነባቸው እየታዘብን ነው፡፡ እንዲያውም በተቃራኒው የአቡነ ጳውሎስ ሕልፈት ለዘመናት ሲንከባለል የቆየውን የቤተ ክርስቲያኒቱን መንፈሳዊ ቀውስና አስተዳደራዊ ችግር ከመቼውም በላይ ገሀድ አውጥቶታል ሲሉ አንዳንድ ታዛቢዎች ይናገራሉ፡፡ምንሊክ ሳልሳዊ

ለቤተ ክርስቲያኒቱ ለሁለት መከፈልና ለአስተዳደራዊ ቀውሱ ዋንኛ ምክንያት ናቸው ከተባሉት አቡነ ጳውሎስ እረፍት በኋላ ግን የተናፈቀው ሰላም፣ እግዚኦ የተባለለት አንድነት በተቃራኒው ለያዥ ለገራዥ ባስቸገረ ሁኔታ ውሉ እንደ ጠፋ ልቃቂት እየተወሳሰበ መሄዱን በየቀኑ እያየንና እየሰማን ነው፡፡

ቤተ ክርስቲያኒቱ ለገባችበት አጣብቂኝና በነገ ዕጣ ፈንታዋ ዙሪያ ውዝግቡና ክርክሩ አሁንም የበረደ አይመስልም፡፡ ከቅዱስ ሲኖዶስ ስብሰባዎች ከሚሰጡ ቅድመ ትንታኔዎችና ትችቶች ጀምሮ በየድረ ገጹ፣ በየብሎጉ፣ በጋዜጦችና በመጽሔቶች የቤተ ክርስቲያኒቱ ጉዳይ የመነጋገሪያ ርዕስ እንደሆነ ቀጥሏል፡፡ በዚህ ሁሉ ጩኸትና እግዚኦታ መካከል ጎልቶ የሚሰማው ድምፅ ግን በቤተ ክርስቲያኒቱና በአባቶች መካከል ሰላምና አንድነት ይወርድ ዘንድ የሚናፍቅና አጥብቆ የሚሻ እንደሆነ ነው ያስተዋልኩት፡፡

በአንፃሩ ደግሞ ቤተ ክርስቲያኒቱ ለገባችበት ቀውስ ተጠያቂው ማን ነው በሚል አንዱን አጽድቀው ሌላውን ኮንነው የሚራገሙና ጎራ ለይተው በቃላት ጦርነት የሚሞሻለቁም አልጠፉም፡፡ በዚህ መካከልም መንፈሳዊ ሽታና ለዛ የራቃቸው፣ ዘረኝነትና ወገኝነተኝነት የሚንፀባረቅባቸው መጣጥፎች፣ መግለጫዎችና አስተያየቶችም በየቀኑ እየወጡ ነው፡፡ በጎሳና በዘረኝነት ፖለቲካ አቅላቸውን የሳቱ  አንዳንዶች አሁን ደግሞ ተራው የእኛ ነው በሚል ያዙን ልቀቁን የሚሉ ሰዎችም በአደባባይ ድምፃቸውን እየሰማን ነው፡፡ በእርግጥም በቤተ ክርስቲያኒቱ ዙሪያ እየታየና እየተሰማ ያለው ነገር ልክ እንደ ካህኑ ዔሊ ዘመን ጆሮን ጭው የሚያደርግ ነው፡፡

በሌላ በኩል ደግሞ ጭራሽ ምንም ዓይነት መንፈሳዊ መዓዛና ለዛ የሌላቸው፣ ደፋሮች፣ ሆዳቸው አምላካቸው ክብራቸው በነውራቸው የሆኑ መንፈሳዊ ካባን የደረቡ የዘመናችን ተኩላዎችም ዓይናቸውን በጨው አጥበው የቤተ ክርስቲያኒቱን ሀብትና ንብረት መዝረፉን አጥብቀው ተያይዘውታል፡፡ አንድ ስማቸው እንዳይጠቀስ የፈለጉ የቤተ ክህነቱ ሠራተኛ እንዳሉትም፣ ከመቼውም ጊዜ በላይ ሥርዓተ አልበኝነቱ፣ ዘረኝነቱ፣ እኔ ልሾም ባይነቱ፣ መሰሪነቱ፣ አንዱ አንዱን ጠልፎ ለመጣል የሚያደርገው ሸፍጥ፣ ወዘተ ተባብሶ ቀጥሏል፡፡

ፈሪሃ እግዚአብሔርና መንፈሳዊነት ከቤተ ክህነቱ ጓዙን ጠቅሎ የተሰደደ ነው የሚመስለው ይላሉ እኚሁ አባት፡፡ እንደ ቀደመው ዘመን በፍቅር፣ በትህትና፣ በፀሎት የተጠመዱ፣ የሌተ ተቀን አሳባቸው የቤተ ክርስቲያን ጉዳይ የሆነ፣ እንደ ንጉሥ ዳዊት የቤትህ ቅንአት በላችኝ የሚሉ፣ እንደ ነቢዩ ኤልያስ በእውነት ስለ እውነት ቆመው ከበዓል ነቢያት ጋር ፊት ለፊት የሚጋጠሙ መንፈሳዊ አርበኛ የሆኑ አባቶች በዘመናችን አድራሻቸው የት እንደሆነ ግራ ተጋብተናል ሲሉ ይገልጻሉ፡፡ በወቅታዊ የቤተ ክርስቲያኒቱ ቀውስ ዙሪያ አስተያየታቸውን የለገሱኝ እኚሁ አባት፡፡

ዛሬ ዛሬ የቤተ ክርስቲያኒቱን አባቶችና አገልጋዮች እንዲሁም በሚያስደንቅ ሁኔታ ከቅርብ ዓመታት ጀምሮ ደግሞ ምእመናን ጭምር ወንድ ሴት ሳይሉ በአትኩሮት እየተከታተሉት ያሉት የቤተ ክርስቲያኒቱ ጉዳይ የየቀኑ የመነጋገሪያ አጀንዳ ወደ መሆን እየተሸጋገረ ነው፡፡ ዓላማው ምንም ይሁን ምን ይህ ዓይነቱ የቤተ ክርስቲያኒቱ ጉዳይ እኔም እንደ ቤተ ክርስቲያን ልጅነቴ ያገባኛል በሚል መንፈስ ከሊቅ እስከ ደቂቅ፣ ከአፈ ነቢብ እስከ ምሁር ድረስ ድምፃችንን ማሰማቱ መልካም እንደሆነ አሳስባለሁ፡፡

በአዎንታዊም ሆነ አሉታዊ በሆነ መንገድ በቤተ ክርስቲያኒቱ በዘመናት ጉዞዋ እየተንከባለሉ በመጡ ችግሮቿና ወቅታዊ ጉዳዮች ዙሪያ እየተንፀባረቁ ያሉ ሐሳቦች፣ አስተያየቶች፣ ትችቶችና ውይይቶች እስከነ ብርታታቸውም ሆነ ድካማቸው ይበል የሚያሰኙ እንደሆነ በግሌ አጥብቄ አምናለሁ፡፡

ኑሮአቸውን በአሜሪካ ያደረጉት እውቁ የታሪክ ምሁርና ‹‹Church and State›› የሚለው መጽሐፍ ጸሐፊ የሆኑትና በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ታሪክ፣ በቤተ ክርስቲያኒቱና በቤተ መንግሥቱ መካል ስለነበረው ግንኙነት በሰፊው የተነተኑት፣ በገደማትና በቤተ ክርስቲያኒቱ ድርሰቶች ዙሪያ ሰፊ ምርምርና ጥናት በማድረግ የሚታወቁት ፕሮፌሰር ታደሰ ታምራት፣ የዛሬው ትውልድ በቤተ ክርስቲያኗ የውስጥና የውጭ ጉዳዮች ላይ እያሳየ ያለውን ተሳትፎ፣ ቁጭትና እኔም ያገባኛል መንፈስ በአንድ ወቅት ባደረጉት ቃለ መጠይቅ እንዲህ ገልጸውት ነበር፡፡

‹‹በአሁኑ ዘመን በምእመኑና በወጣቱ በኩል ያለው የቤተ ክርስቲያን ፍቅርና ከበሬታ እጅግ በጣም የተለየና በጣሙን የሚያስደንቅ ነው፡፡ ሕዝቡ ወጣቱም ሆነ ጎልማሳው ለቤተ ክርስቲያኗ ያለው የባለቤትነት ስሜት በጣም እየጠነከረ መምጣቱም ግልጽ ነው፡፡›› ፕሮፌሰር ታደሰ እንደሚገልጹት ምእመኑ ከመቼውም ጊዜ በላይ ወደ ቤተ ክርስቲያን እየጎረፈ ነው፡፡ እንደዚህ ልቡን በሙሉ ከፍቶ ቤተ ክርስቲያኒቱን የመቅረቡን ያህል የኅሊናውን ጭንቀት፣ ሥጋዊና መንፈሳዊ ችግሮቹን ተረድቶ የሚያረጋጋው ጠንካራና ያልተከፋፈለ መንፈሳዊ አመራር ይፈልጋል፡፡ በአስተሳሰቡም ሆነ በአኗኗሩ መልካም አርዓያ የሚሆነው አባትም ይሻል፡፡

በእርግጥ ፕሮፌሰር ታደሰ እንዳሉት በምእመኑ ዘንድ ብዙ መሠረታዊ ለውጥ ይታያል፡፡ ይሁን እንጂ በቤተ ክርስቲያን በኩል ግን ለዚህ ሰፊ ሕዝባዊ አመኔታ የሚያረካ፣ መልስ የሚሆን፣ ለወጣቱ ከዛሬ አርባ ዓመት በተሻለ የተሟላ መንፈሳዊ እርካታ ሊሰጥ የሚችል አመራር ድል ነስቶ ለመውጣት የቻለ አይመስልም፡፡ እናም በአጠቃላይ በቤተ ክርስቲያኒቱ መንፈሳዊ ጉስቁልና እና አስተዳደራዊ ቀውስ ላይ ያሉ ሮሮዎችና ጩኸቶች ዛሬም ተበራክተው ቀጥለዋል፡፡

‹‹ይህን ያህል የምእመናን ቀጥተኛ ተሳትፎ ያለበት፣ የሃይማኖት መሪዎች አመኔታ ያጡበት፣ መሠረታዊ እምነትን የሚያናጋ፣ ሕዝቡን ከቤተ ክርስቲያን የበለጠ ሊያርቅ የሚችል መንፈሳዊ ዝቅጠት፣ የሞራል ውድቀትና እንዲህ ያለ ውዝግብ በቤተ ክርስቲያኒቱ የረጅም ዘመን ታሪክ ስለመከሰቱ እርግጠኛ አይደለሁም፤›› ሲሉ ቤተ ክርስቲያኒቱ የገባችበትን መንፈሳዊ ክስረትና ውድቀት ይገልጻሉ ፕሮፌሰር ታደሰ በቃለ ምልልሳቸው፡፡

ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በቤተ ክርስቲያኒቱ የአመራር አካላትና በራሱ በተቋሙ ውስጥ የተፈጠረውን ውዝግብና ውስጣዊ አለመስማማት በረጋ መንፈስ እንደ ጥንቱ ሐዋርያት ዘመን መንፈስ ቅዱስ መሪ በሆነበት ውይይትና ክርክር በቅንነት ተነጋግሮ እኛና መንፈስ ቅዱስ እንዲህ ወስነናል የሚል ድምፅ መስማት ከናፈቀን ዓመታት እየተቆጠሩ ነው፡፡ አባቶቻችን እርስ በእርሳቸው የሚነጋገሩበት ቋንቋ የሃይማኖት ሳይሆን የሥልጣን፣ የኃይል፣ የእልህ እንዲያው በአጠቃላይ ፍፁም ዓለማዊ ቋንቋ እየሆነ መጥቷል፡፡

በዚህ ሁሉ ውዝግብ፣ መንፈሳዊ ክስረትና አስተዳደራዊ ቀውስ ያለችው የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን አሁን ደግሞ እጅግ ወሳኝ በሆነ የታሪክ ምዕራፍ ላይ ትገኛለች፡፡ ከሁለት አሥርት ዓመታት በፊት ለሁለት የተከፈለቸው ቤተ ክርስቲያን ዳግም አንድነቷን ለማደስና በመካከሏ ሰላም እንዲሰፍን ለማድረግ እየጣረች ብትሆንም፣ ይህ ጥረት ግን እምብዛም ሥር ያለውና ፍሬ የሚያፈራ እንዳልሆነ በግልጽ እየታየ ነው፡፡

የቤተ ክርስቲያኒቱ ሕግና ቀኖና መፍረስ ጉዳይና በዚህም የተነሳ የአቡነ መርቆርዮስ ከመንበራቸው መሰደድ ጉዳይ በሁለቱ ሲኖዶሶች በሚገኙት አባቶች መካከል ለሰላማዊ ድርድሩ መቀጠል እንቅፋት ሆኖ መውጣቱ በግልጽ እየታየ ነው፡፡ ከሰሞኑ በሰላሙ ድርድር ላይ አስተያየታቸውን የሰጡት በውጭ ያለው ሲኖዶስ ዋና ጸሐፊ አቡነ መልከ ጸዴቅ ከኢትዮጵያው ሲኖዶስ በኩል አቡነ መርቆርዮስ ወደ አገራቸው ተመልሰው መምጣት ይችላሉ፤ ነገር ግን ፓትርያርክ መሆን አይችሉም በሚል ያወጣው መግለጫ በጭራሽ በእነርሱ ዘንድ ተቀባይነት እንደሌለው ገልጸዋል፡፡

እንዲያውም አቡነ መልከ ጸዴቅ አቡነ መርቆርዮስ ወደ አገራቸው የመግባት ጉዳይ እንደ ኢትዮጵያዊነታቸው መብታቸው እንጂ ሲኖዶሱ የሚያፀድቅላቸው ጉዳይ አይደለም ሲሉ፣ ሲኖዶሱ መንፈሳዊ ሥልጣኑን ወይም ኃላፊነቱን የዘነጋና ማንኛውም ሰው በአገሩ የመኖር መብት እንዳለው እንኳን ያለየ በሚል አኳኃን የሰላ ትችታቸውን ሰንዝረዋል፡፡ ለሃያ ዓመታት ያህል በፕትርክና መንበር ላይ የተቀመጡት አቡነ ጳውሎስ ሕጋዊ አይደሉም የሚሉት አቡነ መልከ ጸዴቅ፣ በሁለቱ ሲኖዶሶች መካከል የተላለፈው ውግዘት ገና የተነሳ አለመሆኑን መግለጻቸውም ሌላኛው አስደንጋጭ ዜና ነው፡፡

በበኩሌ የእስካሁኑ በሁለቱ ሲኖዶሶች ባሉ አባቶች መካከል በነበረው ውይይት በእንዲህ ዓይነቱን ዓበይትና ወሳኝ ጉዳዮች ላይ ቢያንስ ቅድመ ስምምነት ለመድረስ አለመቻላቸው፣ ሰላማዊ ድርድሩ ቀድሞውኑ የይስሙላ እንደነበር ፍንጭ የሚሰጥ መስሎ ታይቶኛል፡፡

በቅርቡም ዶ/ር ተክሉ አባተ የተባሉ በውጭ አገር የሚኖሩ ኢትዮጵያዊ ምሁር፣ ‹‹Ethiopian Orthodox Tewahdo Church at a Crossroads›› በሚል ርዕስ ባስነበቡት ጽሑፋቸው፣ ‹‹The two synods come up with preconditions for negotiation and reconciliation, some of which are irrelevant to the noble cause- unity. Mainly because of the extremely rigid and egoistic nature of the preconditions put forward, previous reconciliation efforts ended in fiasco.›› በማለት በሁለቱ ሲኖዶሶች መካከል የቀጠለው ድርድር ቁልፍ ባልሆኑ ተራ ምክንያቶች የተነሳ ገና ከጠዋቱ እንቅፋት እንደገጠመው ገልጸዋል፡፡

የሆኖ ሆኖ አሁን እንደሚታየውና እንደሚሰማው ሰላማዊ ድርድሩ ተስፋ ያለው አይመስልም፡፡ ሰላሙና አንድነቱ ይቅደም የሚለው ድምፅም ብዙም ሰሚ ያገኘ አይመስልም፡፡ በተጨማሪም ደግሞ ብዙ የተባለለትን ሰላማዊ ድርድር በይበልጥ የሚያወሳስበው ደግሞ የአሜሪካው ሲኖዶስና በዛ ያሉ አባቶች ኢሕአዴግን ከሚቃወሙ ፓርቲዎችና ግለሰቦች ጋር በተደጋጋሚ አጋርነታቸውን የገለጹና እየገለጹ ያሉ መሆናቸው ነው፡፡ በአሜሪካና በምዕራቡ ዓለም የኢሕአዴግን መንግሥት በመቃወም በሚካሄዱ ሠልፎችና ተቃውሞዎች ላይ በተደጋጋሚ ድምፃቸውን ከፍ በማድረግ ሲያሰሙ የነበሩና አሁንም እያሰሙ ያሉትን አባቶች መንግሥት በቀላሉ ይቅር ይላቸዋል ብሎ ማሰብ የዋህነት ነው፡፡

በአንፃሩም በሃይማኖታችን ጉዳይ ላይ ግልጽ የሆነ ጣልቃ ገብነት አድርጎ ቤተ ክርስቲያኒቱ ለሁለት እንድትከፈል ምክንያት ሆኗል፤ የቤተ ክርስቲያኒቱን ሕጋዊ ፓትርያርክ በማጋዝ የቤተ ክርስቲያናችንን ክብርና ህልውና ተዳፍሯል፤ በአገሪቱ የጎሳ ፖለቲካና ዘረኝነትን በመዝራት ሕዝቡን ከፋፍሏል፣ ወዘተ በማለት በኢሕአዴግ መንግሥት ላይ የተቀየሙና መሠረታዊ የሆነ ተቃውሞ የሚያሳዩ የእነዚህ አባቶች ፖለቲካዊ አቋምም ድርድሩን በይበልጥ የተወሳሰበ እንደሚያደርገው ግልጽ ነው፡፡

በቅርቡ እንኳን በአሜሪካው ሲኖዶስ ያሉ አንድ አባት የኢትዮጵያ መንግሥት ሽብርተኛ በሚል ከሰየመው ቡድን የጦር አባላት ጋር በአንድነት የተነሱትን ፎቶ በኢሕአዴግ መንግሥት በኩል ሊያገኝ የሚችለው አንድምታ ምን ሊሆን እንደሚችል ከወዲሁ ልብ ይሏል፡፡ የቤተ ክህነቱ ተቋምና መሪዎቹ በአገሪቱ ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ማኅበራዊ ጉዳዮች ላይ ከእውነትና ከፍትሕ ጋር ከመቆም ይልቅ በየጊዜው አቋማቸውን ከሚለዋውጡ ፖለቲከኞች ጋር መወገናቸው ሌላው እንቆቅልሽና የአገሪቱም ሆነ የቤተ ክርስቲያኒቱ ሌላ ተጨማሪ ፈተና ሆኖ መከሰቱ ግልፅ ነው፡፡

ልክ እንደ ቅዱስ አትናቴዎስ ‹‹If the World stand aginst the Truth Atnatewos stands against the World›› በሚል መንፈሳዊ ድፈረት ለፍትሕና ለእውነት የሚቆሙ ፅኑ አባቶች በዘመናችን መጥፋታቸው፣ ቤተ ክህነቱና ቤተ መንግሥቱ እርስ በርሳቸው ሊኖራቸው የሚገባቸውን ኃላፊነትና ድርሻ የተደበላለቀ አድርጎታል፡፡ በዚህም የተነሳ የቤተ ክህነቱ ተቋምና ተቋሙን የሚመሩት አባቶች መንፈሳዊ ልዕልናቸውን፣ ክብራቸውንና ሥልጣናቸውን በሚገባ መጠቀም ያልቻሉና ለሚሠሩት ቀርቶ ለሚያስቡት እንኳን በተቃራኒው የፖለቲከኞች ቡራኬና ፈቃድ ጠባቂ አድርጓቸዋል፡፡

ብዙዎች የቤተ ክርስቲያኒቱ ሊቃውንት፣ ምሁራንና ታዛቢዎች እንደሚናገሩት በይበልጥም ቤተ ክርስቲያኒቱን የመንግሥት ጥገኛ የሚያደርጓት የቤተ ክህነቱ መሪዎች ራሳቸው ናቸው ሲሉም ይደመጣሉ፡፡ እነዚሁ አስተያየት ሰጪዎች እንደሚተቹት ጳጳሳቱ በራሳቸው አይተማመኑም፡፡ እግዚአብሔርን ሳይሆን የሚፈሩት ባለሥልጣናቱን ነው፡፡ ሥልጣንን እንደ ምድራዊ መሣሪያ እንጂ የእግዚአብሔርን መንግሥት እንደሚያገለግሉበት ኃይል አይቆጥሩትም፡፡ ስለዚህ በእነሱ መንፈሳዊ የመሆን ጉድለት የተነሳ እንደ ጎርፍ ከሚያልፉ መሪዎች ጋር ዘላለማዊቷን የክርስቶስን ቤተ ክርስቲያን ለችግር ሲያጋፍጧት ኖረዋል፡፡ ከዚህ የተነሳም መጪውንም ዘመን ትርጉም የሌለው አድርገን እንድንመለከተው አወሳስበውብናል ሲሉ አምርረው ይተቻሉ፡፡

ቤተ ክህነቱ ራሱን ከመንግሥት ጥገኝነት አላቆ ወደ ቀደመ መንፈሳዊ ክብሩ፣ ልዕልናውና ሥልጣኑ የሚመለስበትን ፍፁም መንፈሳዊና ቅን ወደሆነው የእውነት መንገድ ለመመለስ ካልወደደ የምንናፍቀው ሰላምና አንድነት ሩቅ ሊሆንብን ይችላል፡፡ ሰላም… ሰላም… አንድነት… አንድነት… በሚል አስቀድሞ ለሰላማዊ ድርድሩና ለቤተ ክርስቲያኒቱ አንድነትና ሰላም ጉዳይ ቅድሚያ ይሰጥ፡፡ ለፓትርያርክ ምርጫው ይደረስበታል የሚሉ ድምፆች ጎልተው በወጡበት በዚህ ወቅት ሰላሙና የአንድነቱ ጉዳይ ብዙም ተስፋ ሰጪ አይመስልም፡፡ ይሁን እንጂ አሁንም ስለ ቤተ ክርስቲያናችን ሰላም፣ ስለ ቤተ ክርስቲያናችን አንድነት ደጋግመን መናገራችንን፣ ደጋግመን መጻፋችንና መዘመራችንን አናቋረጥም፡፡
ምንሊክ ሳልሳዊ
በመጨረሻም በአቡነ መርቆርዮስና በፓትርያርክ ምርጫ ጥድፊያ ዙሪያ እየተነሱ ባሉ አሳቦችና አስተያየቶች ላይ ጥቂት ነገሮችን በማለት አሳቤን ላጠናቅቅ፡፡ በመንግሥት ቀጥተኛ በሆነ ጣልቃ ገብነት በግፍ የተሰደዱት አቡነ መርቆርዮስ መመለስ አለባቸው እስከሚሉት፣ አይ እሳቸውማ መንጋውን በትነው የቤተ ክርስቲያኒቱን መከራና ሰቆቃ እዚሁ ከመንፈሳዊ ልጆቻቸው ጋር ሆነው መሸከም ተስኗቸው ከእናት ምድራቸው ገዳማት ይልቅ፣ አሜሪካን መርጠው ጥለውን ሄደው የለ ታዲያ ምን ሲሉ በተኗቸው ወደሄዱት መንጋዎች ተመልሰው ለመምጣት ይችላሉ እስከሚሉት ድረስ፣ በአቡነ መርቆርዮስ ዙሪያ የተለያዩ እሳቤዎች ይንፀባረቃሉ፡፡

በአንፃሩ ደግሞ ‹‹አቡነ መርቆርዮስ ወደ አገራቸው መምጣት ይችላሉ ፓትርያሪክ ለመሆን ግን አይችሉም፤›› በሚል በቅርቡ ከኢትዮጵያው ሲኖዶስ የወጣው መግለጫ ቢያንስ ለጊዜውም ቢሆን በእርሳቸው ዳግም ወደ ፓትርያርክነት መመለስ ጉዳይ ላይ ያለው አቋም አሉታዊ መሆኑን ግልጽ አድርጓል፡፡ ደግነቱ በዚህ ሁሉ ጩኸትና ውዝግብ ውስጥ እንደ መርግ በሆነ ዝምታ ውስጥ ያሉት እኚሁ አባት ድምፃቸው አለመሰማቱና ምን እያሰቡ እንዳለም አለመታወቁ፣ አንዳንዶቹ ሁሉንም ነገር ትተው በፍፁም አርምሞ ውስጥ ናቸው ያሉት ወደሚል ድምዳሜ እንዲደርሱ እያደረጋቸው ነው፡፡
ምንሊክ ሳልሳዊ
በበኩሌ በመሠረቱ አቡነ መርቆርዮስ ወደ መንበራቸው ይመለሱ ወይስ አይመለሱ? ከተመለሱስ ሥልጣናቸውና ኃላፊነታቸው ምን ድረስ ሊሆን ይገባዋል፣ አሊያም ደግሞ አምስተኛ ፓትርያርክ ብለን እንደገና ወደኋላ ተመልሰን አራት አንልም የሚል ምንም መንፈሳዊ አመክንዮት የሌለበት ቅድመ ሁኔታዎችና ሙግቶች መቼም ቢሆን የሰላሙንና የአንድነቱን መንፈስ ጎዳና ሊያጨልሙት አይገባቸውም ባይ ነኝ፡፡ እነዚህ ሁኔታዎች ሊያነጋግሩን የሚገባቸው ከሆነም በሁለተኝነት መነሳት ያለበት ጉዳይ ነው የሚመስለኝ፡፡ ከሁሉ አስቀድመን መነጋገርና መወያየት ካለብን ስለ ቤተ ክርስቲያኒቱ ፍቅር፣ ሰላምና አንድነት ጉዳይ ነው፡፡ምንሊክ ሳልሳዊ

መሠረታዊ የሆነውም ጥያቄ ይኸው ነው፡፡ አንድነትና ሰላም ይሻለናል ወይስ እንደ ትናንቱ በመለያየትና በመወጋገዝ የጀመርነውን ጉዞ መቀጠል፡፡ እኛ ግን ለቤተ ክርስቲያኒቱ ህልውና ፍፁም የሆነው የፍቅሩ፣ የሰላሙና የአንድነቱ መንገድ ሁሌም ቢሆን መልካም መሆኑን በቃል ከመናገር በተግባርም ከማሳየት አንቦዝንም፡፡ በቤተ ክርስቲያኒቱ አባቶች ፊት የቀረበው ይህ አማራጭም አባቶቻችንን በእግዚአብሔር፣ በታሪክና በትውልድ ፊት ወይ የሚያስመሰግናቸው አሊያም ደግሞ የሚያስወቅሳቸው ነው፡፡ የቤተ ክርስቲያኒቱ መሪዎች ፍቅርን፣ እርቅን፣ ሰላምንና የአንድነትን መንገድ ይመርጡ ዘንድ ከአርያም የሆነ መንፈሳዊ ወኔና ቆራጥነት እንዲሆንላቸው በመመኘት ልሰናበት፡፡ምንሊክ ሳልሳዊ