በሙስና መዘዝ ቀጣይ ትውልድ፣ ሕዝብና አገር በስጋት ላይ ናቸው፡፡

ሙስና በኢትዮጵያ ውስጥ ተስፋፍቶ መንግስታዊ ሽብርተኝነትን አማክሎ በአጭር ጊዜ ውስጥ የሕዝብ ዋይታ፣ ለቅሶ ለመሆኑ በቅቷል፡፡ ቢሮክራሲው በሙስና ተዘፍቆ ለስራ ሂደቶች ማነቆ ሆኗል፣ የልማት እንቅስቃሴዎች በመንግስት ሹመኞች ሙስና ተሰነካክለዋል፣ ይህ ነው ለማለት በሚያዳግት ደረጃ ሙስናን ታኮ ግለኝነት ተንሰራፍቷል፣ ስግብግብነት፣ አልጠግብ ባይነትና ማህበራዊ ቀውሶች መገለጫዎቻችን ሆነዋል፡፡ ከጥቂት ዓመታት በኋላ የመንግስት ለውጥን ተከትሎ የኢትዮጵያ እስር ቤቶችን የሚጨናነቁት በደረቅ ወንጀለኞችና በፖለቲካ እስረኞች ከመሆን ይልቅ በሙስና በተጨማለቁ የመንግስት ሹመኞች፣ የመከላከያ ሰራዊት አባላት፣ የሃይማኖት መሪዎችና ነጋዴዎች እንደሚሆን ጥርጥር የለውም፡፡ምንሊክ ሳልሳዊ ብሎግፖስት 

ነቀዝ የወጋው ሰብልና ሙስና የነገሰበት ሃገር አንድ ናቸው። ሰብሉ ፍሬ አያሰጥም፡፡ በሃገር ላይም እንዲሁ ነው፡፡ ሃገር ለመገንባት የሚታቀዱ እልህ አስጨራሽ ውጣ ውረዶች ጊዜ፣ ገንዘብ፣ ጉልበት ፈጅተው ፍሬያቸው ሳይታይ ሙስናው ከንቱ ያስቀራቸዋል፡፡ ከታሪክ እንደምንማረው ሙስና ከጦርነት የከፋ አውዳሚ ጠላት ነው፡፡ እንደ ጦርነት በጥይት አረርና በእሳት ሃገርን ሲያወድም ላይታይ ይችላል፤ ነገር ግን ኢኮኖሚያዊ አቅምን፣ ስነልቦናን፣ የስራ ተነሳሽነትን፣ ትጋትን፣ መተሳሰብን አዳክሞ ሃገርን ወደ ድህነት አዘቅት የሚነዳ የሕዝብን ስነልቦናን በመስለብ አቅምን የሚያሽመደምድ ነው፡፡ በዚህም ምክንያት ሙስና ሃገርንና ወገንን ለመርዳት የሚተጉን፣ የተራቡትን፣ የታረዙትን፣ በበሽታ የሚሰቃዩትን እርም የመብላት ያህል አስነዋሪና አስከፊ ድርጊት ነው፡፡ ሙስና እኔ ብቻ ከሚል እንስሳዊ ባህርይ የሚመነጭና በተለይም ለመጠጥ፣ ለዝሙትና ለመንደላቀቅ ሲባል ሕጻን፣ አቅመ ደካም፣ ሴት፣ ወንድ፣ ሃገርና ህዝብ ሳይል የሰው ዘርን ሕልውና የሚፈታተን ስነልቦናዊ፣ ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊ ቀውስ ነው፡፡

ዛሬ ሙስና ከኢህአዴግ አልጋ ተጋድሞ ወደ መንግስታዊ ተቋማት፣ ነጋዴው ማህበረሰብ፣ የትምህርትና የሃይማኖት ተቋማት እንደ ወረርሽኝ እየተዛመተ ማህበረሰቡን በሰፊው እየበከለ ይገኛል፡፡ ይህንን ጉዳይ ይበልጥ አሳዛኝ የሚያደርገው ደግሞ ሙስና ይጸየፋሉ የሚባሉት የሃይማኖት ተቋምትንና የትምህርት ተቋማትን መበከሉ ነው፡፡ በቅርብ ጊዜያትም ሙስና በሃይማኖት ተቋማቱ ውስጥ ከመዛመት አልፎ ወደ ጥቅም ግጭት በማምራቱ ተቋማቱ በሚያሳዝን ደረጃ የጋዜጦች መዘባበቻና ማሻሻጫ ሲሆኑ ለማየት በቅተናል፡፡ ሙስና ብቁ ዜጋ ለመፍጠር መሰረት ናቸው ወደሚባሉት የትምህርት ተቋማት ዘልቆ በመግባት የመማር ማስተማር ሂደቱን ከመበረዝ አልፎ ውጤት በሙስና እስከመገዛት መደረሱን ለማየት በቅተናል፡፡
ምንሊክ ሳልሳዊ ብሎግፖስት
 

ዛሬ በኢትየጵያ ውስጥ ቁሳዊ ሙስና እጅና እግር አውጥቶ በሕዝብ ሃብት ላይ እየተጫወተ ይገኛል፡፡ ሃምሳም ስልሳም ሚሊዮን ብር እንደ ቀልድ ከመንግስት ካዝና ሲጠፋ መስማትና እነ እገሌና እነ እንቶኔ ተጠርጥረው ስለተያዙ የተዘረፈውን ለማስመለስ ጥረት ላይ ነን ማለት የተለመደ ሆኗል፡፡ ዘራፊው መጀመርያ ወንጀሉን ያምናል፡፡ ቀጥሎ ከዘረፋው ምንዳ ውስጥ ፍርፋሪ ቆንጥሮ በመስጠት ፣ አምስትና አስር ዓመት ይፈረድበታል፡፡ ለአንድ አመት አስር ሚሊዮን ነው! ምን ችግር አለው! ለጥቆም ደግሞ በአመክሮ ወይም በምህረት መፈታት አለ፡፡

የመንግስት ሹመኞችና ባለሟሎቹ የሙስናን በሽታውን ወደ ሕዝብ ነዝተውታል፡፡ ነጋዴው ማህበረሰብ እንደወትሮው ወጭ ገቢውን የሚያሰላው ከቀጥተኛ ወጭው ጋር ያተያያዘውን ግዢና ግብር ብቻ አይደለም፡፡ የቀን ጅብ ለሆኑ ሙሰኞች የሚሰጠውን ኮሚሽንና ውጣ ወረዱን ጭምር ነው። ይህ አልበቃ ካለ ደግሞ ግልጽነት በጎደለው ፖሊሲ እየታገዘ አርቴፊሺያል ጭማሪውን ሊያቀጣጥል ይችላል፡፡
 

ሕዝቡ የኑሮ ውድነት ከበደኝ! የእቃ ዋጋ ንረት አስመረረኝ! ግፍ በዛብኝ! ሸምቶ መቃመስ አቃኝ የሚል ምሬት ሲያሰማ.. ሹመኞች አፍ ለማስያዝንና ለማሸማቀቅ ይሽቀዳደማሉ፡፡ “በገበያ ስርዓት ነው የምንመራው የሚችል ይገዛል፡፡ ያልቻለ አይገዛም” ይባላል፡፡ ገፋ ሲልም “አጭበርባሪ ነጋዴ ስናሳድድ አንገኝም!” የሚል ማበረታቻ አከል መልስ ለሕዝቡ ይሰጣል፡፡
የተረጋጋ የነበረውን የግብይይት ስርዓት ያለበቂ መነሻና ጥናት የዋጋ ጣራ በማወጅ፣ ውቅያኖሱን ደብድቦ አሳውን የሚረብሽ ፖሊሲ ይዘረጋል፡፡ አለመረጋጋቱን ታኮ ነጋዴው እጥረትን፣ የጥራት ችግርን፣ ቅሸባን፣ ሚዛን ማጓደልን አይነተኛ የስራውና የትርፉ መሰረት ያደርገዋል፡፡ ሕዝብ፤ ሙስና እየነዳ ላመጣው ግፍ ለዋጋ ንረት፣ ለኑሮ ውድነት፣ ለኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ቀውስ ተዳርጓል፡፡
እንዲህ እየተደጋገፉና እየተመቻቹ የሚሄዱ የስልጣንና የጥቂት ነጋዴዎች ሙሰኝነት ስር እየሰደደ ባህል ሆኖዋል፤ መስራትና ማጭበርበር ልዩነታቸው እየጠፋ ነው፡፡ በይና አስበይ በአንድ ቦይ እየፈሰሱ ማን ማንን ይገስጻል፡፡ የሕግ ውክልና የተሰጠው ሹመኛና ሙሰኛ ነጋዴ የሙስናው ፍሬ እኩል ተቋዳሽ ከሆኑ ሕግ ማስከበርም ሆነ ማክበር ፈጽሞ ያዳግታል፡፡ሙሰኛ ነጋዴውም ዋጋ ለማናርና ለመቆለል ምክንያትም ሆነ ስጋት የለውም፡፡ በአቦ በስላሴ እያማካኙ ቀን በቀን ዋጋ መቆለል ነው፡፡
በሙስና መዘዝ ቀጣይ ትውልድ፣ ሕዝብና አገር በስጋት ላይ ናቸው፡፡
ምንሊክ ሳልሳዊ ብሎግፖስት

 ሙስና ከስልጣን ጋር ተጋብቶ እንደ ሸረሪት ድር ተወሳስቧል፡፡ ለማን አቤት ይባላል! ማንስ ያዳምጣል! መፍትሔስ ከወዴት ይገኛል? ማለት ውሎ አድሮ ቀመሩ “ሙስናን ማጋለጥ ለመላላጥ” ወደ ሚል ከባድ ፍርሃት እንዳይለወጥ በቅጡ ማሰብ የግድ የሚልበት ጊዜ ላይ ነን፡፡
 ምንሊክ ሳልሳዊ ብሎግፖስት