Ethiopia's alleged terrorists: vocal bloggers and independent journalists

Ethiopia's alleged terrorists: vocal bloggers and independent journalists


In attempting to minimize the risks attendant to human rights work in an authoritarian setting, Ethiopian NGOs have been hesitant to support young activists who face government persecution. 
Iain Levine of Human Rights Watch has noted that “an essential element of human rights work is to fulfill the moral imperative of bearing witness, by demonstrating solidarity with local activists and showing principled support for victims of human rights violations.”
The real test for human rights organizations, whether they work in democratic or non-democratic settings, is how they respond to the most difficult, and at times controversial cases of rights abuses. Fear of government reprisal should not prevent those who claim to work for a free and democratic Ethiopia from standing in solidarity with activists facing persecution.

Ethiopian bloggers and journalists under arrest

The Ethiopian government levied terrorism charges against seven bloggers from the Zone 9 collective (one in abstentia), and three independent journalists on July 17, 2014, almost three months after detaining them in April. With the 2015 national elections approaching, there are indications that the arrests were politically motivated. No credible evidence has been provided to substantiate the government’s allegations, that the bloggers were connected to terrorist organizations, and that they were planning to destabilize the country. In fact, there is every indication that the bloggers were using social media to peacefully voice their concerns about the lack of democracy in Ethiopia, promote civic dialogue among the youth, and organize virtual campaigns; including one calling on the Ethiopian government to respect the country’s liberal constitution.
The bloggers readily interacted with politically conscious youth on both sides of Ethiopia’s highly polarized environment. Despite a repressive regime that silences millions of Ethiopians, the Zone 9ers “blogged because they cared.”
A poster asking for the bloggers release: "Let us mourn for those of us who are silenced by the shackles of fear, instead of those who are incarcerated by an authoritarian system for speaking their heart." (Credit @Berehket)

Outcry from international community

The arbitrary arrests and detention of the Zone 9 bloggers and journalists generated a substantial outcry. Regional and international organizations such as Amnesty International, Article 19, the Committee to Protect Journalists, East and Horn of Africa Human Rights Defenders Project, Freedom House, Human Rights Watch, the Media Legal Defense Initiative, and Reporters Without Borders, have denounced the arrests as one more example of the disregard for rule of law in Ethiopia, and called for the immediate release of the activists.
During his visit to Addis Ababa in April 2014, a few days after the bloggers and journalists were arrested, US Secretary of State John Kerry privately raised concerns with Ethiopia’s Prime Minister and Foreign Minister. At a press conference, the Secretary emphasized that anti-terrorism proclamations should not be used to curb the free exchange of ideas. The US State Department has since reiterated these concerns.

Ethiopia’s NGOs remain silent

In the face of this vocal advocacy from regional and international human rights institutions, the lack of solidarity from Ethiopia-based organizations is both disconcerting and disheartening.
The silence of Ethiopia’s diminished rights-based organizations can partly be attributed to the 2009 Charities and Societies Proclamation, which created a repressive environment for NGOs. One provision of this law prohibits organizations that receive more than 10 percent of their funds from foreign sources from engaging in activities intended to promote democracy, human rights, conflict resolution, and the protection of the rights of women, minorities, and ethnic groups.
The Charities and Societies Agency, a newly established regulatory body, is authorized to monitor NGOs, interfere in their internal affairs, and dissolve organizations found to be in contravention of the law’s largely ambiguous directives. As a result, the nascent civil society sector in Ethiopia has been crippled. Many NGOs have had to change their mandates from rights and advocacy related activities, and direct their focus to less controversial areas such as development.
The absence of public advocacy for the Zone 9 bloggers and journalists by Ethiopia-based organizations is symptomatic of the proclamation’s impact on rights-based work. None of Ethiopia’s NGOs have dared to join the international outcry and call for the release of those arrested. Even after the youth were charged under the country’s draconian and overly broad anti-terrorism proclamation, which has consistently come under international scrutiny for being used to circumvent freedom of expression, we have yet to see a principled stand from Ethiopia-based organizations.
While some might defend the disinclination of rights-based organizations to engage in public acts of solidarity, the dearth of private encouragement and support for the young activists is nonetheless disturbing. Even before the Zone 9 bloggers were arrested, some civil society leaders were uncomfortable, and at times unwilling, to attend private human rights events that were inclusive of the bloggers. Although such precaution may help to ensure the survival of some Ethiopian NGOs in the short-term, it will surely be a detriment to the human rights sector in the long run. In an authoritarian environment, trying to eliminate risk from the inherently risky field of human rights work is not realistic.

So, what would solidarity look like?

True solidarity would begin with publicly embracing the bloggers as activists with a legitimate place in discussions about human rights, and being prepared to support them without regard to the government’s accusations. Under the current circumstances, prison visits would go a long way toward fostering solidarity, as would attempts to investigate the incidents of abuse and torture that the detainees have reported. Ethiopian human rights organizations can play an important role in monitoring court proceedings and coordinating pro bono legal services for the young activists where necessary. NGOs could also demonstrate solidarity with their fellow activists by using available channels (be it with government officials, the diplomatic and donor community, or regional and international organizations) to appeal their convictions.
Ethiopian NGOs can learn from the online and offline activism that has sprung up in support of the bloggers and journalists. Since the arrests, young Ethiopians have taken to twitter and other platforms under the #freezone9bloggers campaign. Within four weeks, the trial tracker blog went up online and now acts as a repository of information about the arrests, court appearances, and issues related to freedom of expression in Ethiopia. Numerous youth have appeared at each scheduled court hearing, and many have visited the bloggers and journalists in prison to show their support, despite the constant threat of harassment from security officials.
Ethiopia-based human rights organizations would benefit from reaching out to concerned youth and other citizens as potential members and volunteers, to nurture their passions and encourage their activism. In fact, such an approach could infuse much needed dynamism and creativity into these beleaguered organizations. In light of current limits on financial support from foreign sources, engaging and recruiting politically conscious youth could become an important method of strengthening the human rights community, and promoting a more open and inclusive Ethiopia.

About the author
Yordanos Abebe works for a non-profit organization in Washington D.C.

አጠቃላይ ጉባኤውን ፀረ – ማኅበረ ቅዱሳን አቋም ለማስያዝ ፓትርያርኩና ጥቂት አማሳኞች በዋና ሥራ አስኪያጁ ላይ ጫናቸውን አጠናክረዋል

Zekarias Addis a day light robber
የጫናው ዋነኛ አስተባባሪ ሊቀ ትጉሃን ዘካርያስ ሐዲስ፤ የአጠቃላይ ጉባኤው ተሳትፏችኹ የታዛቢነት ብቻ ነው! ‹‹የቅዱስ ፓትርያርኩ መብት ተጥሷል›› እያላችኹ ጉባኤተኛው ውድቅ ባደረገው የቅስቀሳ አጀንዳ ማኅበረ ቅዱሳንን ለማስወገዝ ‹‹መድረክ ይከፈትልን›› በሚል በብፁዕ ዋና ሥራ አስኪያጁ ላይ የምታደርጉት ግፊት ሀገረ ስብከቱን ይኹን የሀገረ ስብከቱን ገዳማትና አድባራት አይወክልም!
  • አማሳኞቹ በአጠቃላይ ጉባኤው የሚሳተፉት በታዛቢነት ብቻ ኾኖ ሳለ ‹‹መድረኩ ለምን አይለቀቅልንም›› በሚሉ የጽሑፍ መልእክቶች ግፊት የውይይት መርሐ ግብሩን ተጠቅመው የፓትርያርኩን ‹‹የቅኝ ገዥ ነው!›› ቅስቀሳ ለማጠናከርና ፀረ – ማኅበረ ቅዱሳን መግለጫ እንዲወጣ በዋና ሥራ አስኪያጁ ላይ የሚያካሒዱት በዛቻና ማስፈራሪያ የታገዘ ጫና እንደማይወክላቸው የአዲስ አበባ ልኡካን እየገለጹ ነው፡፡
  • ‹‹ሰሞኑን መቅሠፍት አለ›› በሚል ከንቱ ማስፈራሪያ በብፁዕ ዋና ሥራ አስኪያጁ ላይ በተለያየ መንገድ ጫና ከመፍጠር አልፈው አካላዊ ጥቃት ለማድረስም እየተሰናዱ መኾኑ ተጠቁሟል፡፡ የአማሳኞች እንቅስቃሴ አይወክለንም ያሉት ተሳታፊ ጉባኤተኞችና ብዙኃኑ የአ/አ ገዳማትና አድባራት ልኡካን ለአጸፋ እንቅስቃሴ እየተዘጋጁ መኾኑ ተጠቅሷል፡፡
    ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳት በአጠቃላይ ጉባኤው ዓመታዊ ስብሰባ ላይ
    የ፴፫ኛው የመ/ፓ/አጠ/ሰ/ጉባኤ ዓመታዊ ስብሰባ ተሳታፊ የአህጉረ ስብከት ሓላፊዎች
    የዓመታዊው ስብሰባ የአህጉረ ስብከት ልኡካን በከፊል
  • የአህጉረ ስብከት ሥራ አስኪያጆች በሪፖርታቸው፣ ማኅበረ ቅዱሳን÷ በተለይ በጠረፋማ አህጉረ ስብከት አዲስ አማንያንን አስጠምቆ የቤተ ክርስቲያን ልጆች ባደረገበትና የምእመናንን ቁጥር በጨመረበት፤ በተለያዩ ቋንቋዎች የተተኪ መምህራንና ካህናት ሥልጠና ባካሔደበት፤ የአብነት የአዳሪ ት/ቤቶችን እንዲኹም የዘመናዊ ት/ቤቶችን ግንባታ በጀት መድቦ የዲዛይንና ክትትል ሥራ በሠራበትና የግንባታቸውን ጠቅላላ ወጪ በሸፈነበት፤ በቅዱሳት መካናት የልማት ፕሮጀክቶች ቀረፃና በሕግ የማማከር አገልግሎት በሰጠበት፤ በ341 የመንግሥትና የግል የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ባደራጃቸው ግቢ ጉባኤያት 200,000 ኦርቶዶክሳውያን ተማሪዎችን በትምህርተ ሃይማኖት ባሠለጠነበት የበጎ ፈቃድ አገልግሎቱ ከፍተኛ ዕውቅና ሰጥተዋል፡፡
  • በብፁዕ ዋና ሥራ አስኪያጁ አጠቃላይ ሪፖርትና በአህጉረ ስብከት ሥራ አስኪያጆች ሪፖርት ስለማኅበረ ቅዱሳን ኹለንተናዊ አገልግሎት በአጽንዖት በተጠቀሰው ከፍተኛ ዕውቅናና ብዙኃን ጉባኤተኞች ለዕውቅናው በሰጡት ደማቅ ድጋፍ÷ ‹የቤተ ክርስቲያን ቅኝ ገዥ ነው›› ክሣቸው በተጨባጭ የተስተባበለባቸውና የ‹‹ተቆጣጠሩት›› ቅስቀሳቸው ውድቅ የተደረገባቸው ርእሰ መንበሩ ፓትርያርክ አባ ማትያስ፣ በዓመታዊ ጉባኤው መክፈቻ ዕለት ጫማቸውን ትተው በባዶ እግራቸው ከአዳራሹ እስከ መውጣት ድረስ ስሜታዊ እንደነበሩ ተስተውሏል፡፡ በአኳኋናቸው ያዘኑት ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳት ‹‹ብክይዎ እለ ታፈቅርዎ ለአባ ማትያስ›› በሚል ‹‹አላበድኹም›› ስላሉት ፓትርያርክ እያዘከሩ ነው፡፡
Nebured Elias Abreha, special secretary of the patriarch Aba Mathias
የፓትርያርክ አቡነ ማትያስ ልዩ ጸሐፊ ንቡረ እድ ኤልያስ ኣብርሃ
  • ዛሬ እንደሚጠናቀቅ በሚጠበቀው የአጠቃላይ ጉባኤው የስብሰባ መርሐ ግብር፣ ፓትርያርኩ በመክፈቻ ቃለ በረከታቸው በማኅበረ ቅዱሳን ላይ ያሰሙትንና ብዙኃን ጉባኤተኞች ለማኅበረ ቅዱሳን የአገልግሎት አስተዋፅኦ በሰጡት ደማቅ ድጋፍ የተስተባበለባቸውን ‹‹የቅኝ ገዥ ነው›› ቅስቀሳ የሚያጠናክር ንግግር በልዩ ጸሐፊያቸው ንቡረ እድ ኤልያስ ኣብርሃ መረቀቁ ተሰምቷል፡፡

The US Embassy In Addis Abeba has received threat reports of al-Shabaab’s intent to target the Bole area.


Emergency Message for U.S. Citizens: Addis Ababa (Ethiopia), Potential of an Imminent Terrorist Attack in Addis Ababa, Bole Area
Africa > Ethiopia > Addis Ababa
The U.S. Embassy advises U.S. citizens in Addis Ababa to avoid large crowds and places where both Ethiopians and westerners frequent. The Embassy has received threat reports of al-Shabaab’s intent to target the Bole area. Restaurants, hotels, bars, places of worship, supermarkets, and shopping malls in the Bole Area should be avoided until further notice because they are possible targets for a potential imminent terrorist attack. While the exact location of this planned terrorist attack is not known, U.S. citizens should continue to maintain heightened personal security awareness.

We strongly recommend that U.S. citizens traveling to or residing in Ethiopia enroll in the Department of State's Smart Traveler Enrollment Program (STEP). STEP enrollment gives you the latest security updates, and makes it easier for the U.S. embassy or nearest U.S. consulate to contact you in an emergency. If you don't have Internet access, enroll directly with the nearest U.S. embassy or consulate.

Regularly monitor the State Department's website, where you can find current Travel Warnings, Travel Alerts, and the Worldwide Caution. Read the Country Specific Information for Ethiopia. For additional information, refer to the "Traveler's Checklist" on the State Department's website.

Contact the U.S. embassy or consulate for up-to-date information on travel restrictions. You can also call 1-888-407-4747 toll-free in the United States and Canada or 1-202-501-4444 from other countries. These numbers are available from 8:00 a.m. to 8:00 p.m. Eastern Time, Monday through Friday (except U.S. federal holidays). Follow us onTwitter and Facebook to have travel information at your fingertips.

The U.S. Embassy in Addis Ababa is located at Entoto Street, P.O. Box 1014. The Consular Section of the Embassy may be reached by telephone: +251-111-306-130 or e-mail at, and is open Monday-Thursday, 7:30 a.m.-5:00 p.m. For after-hours emergencies, U.S. citizens should call +251-111-306-911 or 011-130-6000 and ask to speak with the duty officer.

Postby MINILIK SALSAWI » Tue Oct 14, 2014 10:01 pm

አቡነ ማትያስ ማኅበረ ቅዱሳንን ‹‹የቤተ ክርስቲያን ቅኝ ገዥ›› አሉት

የቅ/ሲኖዶሱን ልዕልናና ሕገ ቤተ ክርስቲያንን መፃረራቸውን የቀጠሉት አቡነ ማትያስ ማኅበረ ቅዱሳንን ‹‹የቤተ ክርስቲያን ቅኝ ገዥ›› አሉት – ‹‹አባ ማትያስ አላበደም፤ በዚኽ መግለጫ እንድትሠሩበት ነው የምነግራችኹ›› ሲሉም በማኅበሩ ላይ የጥፋት መልእክታቸውን ዐዋጁበት!


  • ጥቂት አማሳኞች በማንጨብጨብ ሲከተሏቸው፣ ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳቱን ጨምሮ ብዙኃን ጉባኤተኞች በድንጋጤና በተደምሞ አዳምጠዋቸዋል፡፡ ፓትርያርኩ በቀቢጸ ተስፋ ውስጥ እንዳሉም አመላካች ኾኗል፡፡
  • ማኅበረ ቅዱሳን÷ በጉባኤያት፣ በኅትመትና በኤሌክትሮኒክስ የስብከተ ወንጌል ስርጭት፣ በቅዱሳት መካናት ልማት፣ በአብነት ት/ቤቶችና በካህናት ማሠልጠኛዎች ድጎማና ሞያዊ እገዛዎች ያከናወናቸው ተግባራት በብፁዕ ጠቅላይ ሥራ አስኪያጁ ሪፖርት በስፋት ተዳስሰዋል፤ ጉባኤተኞች ማኅበሩ ላስመዘገባቸው የሥራ ፍሬዎች ደማቅ ድጋፋቸውን ገልጸዋል፡፡
his-hholiness00 ዛሬ፣ ጥቅምት ፭ ቀን ፳፻፯ ዓ.ም. በጠቅላይ ቤተ ክህነት የስብሰባ አዳራሽ በተጀመረው ፴፫ኛው የመንበረ ፓትርያርክ አጠቃላይ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ ዓመታዊ መደበኛ ስብሰባ ላይ የጉባኤ መክፈቻ ቃለ በረከት እንዲሰጡ የተጋበዙት ፓትርያርክ አባ ማትያስ፣ ማኅበረ ቅዱሳንን ‹‹የቤተ ክርስቲያን ቅኝ ገዥ›› በማለት ‹‹በቁጥጥር ሥር እንዲውል›› ቅስቀሳ እንዳካሔዱበት ተሰማ፡፡
ፓትርያርኩ የጉባኤ መክፈቻ ‹ቃለ በረከታቸው› ማሳረጊያ ላደረጉት ቅስቀሳ መሰል ንግግራቸው መግቢያ ያደረጉት፣ ‹‹ስለ ቤተ ክርስቲያን ወቅታዊ ኹኔታ ልገልጽ እፈልጋለኹ፤ ይህ ጉባኤ በዓመት አንዴ የሚገኝ ነው፤ ዕድሉ እንዲያመልጠኝ አልፈልግም፤›› በሚል ቃለ አጽንዖት ነበር፡፡
ከዚያም ‹‹ቤተ ክርስቲያናችን በቅኝ ገዥዎች ተይዛለች›› ካሉ በኋላ ‹‹ቅኝ ገዥው ማን ነው?›› ሲሉ ጠይቁ፡፡ ምላሹን ራሳቸው ሲሰጡ፣ ‹‹ኹላችኁም የምታውቁት አንድ ማኅበር ነው›› ሲሉ ጠቆሙ፡፡ ‹‹በምን?›› ሲሉ ዳግመኛ ጠየቁና ‹‹በገንዘብ፤ በራስዋ ገንዘብ፤ ይኼን እንድታውቁ እፈልጋለኹ›› ሲሉ መለሱ፤ ‹‹እኔ ይኽን ጉዳይ ከራሴ አወርዳለኹ፤ የቤተ ክርስቲያናችን ገንዘቧ፣ ክብሯ ተወስዷል፤›› በማለትም አስረገጡ፡፡
በአምናው ዓመታዊ ስብሰባ፣ ‹‹ማኅበሩ በቁጥጥር ሥር እንዲውል›› አጠቃላይ ጉባኤው ውሳኔ አሳልፎ ነበር ያሉት ፓትርያርክ አባ ማትያስ፣ ‹‹ገንዘቡ፣ ንብረቱ በቁጥጥር ሥር እንዲውል የወሰናችኁት አንድም አልተፈጸመም፤ እነርሱም ፈቃደኛ አልኾኑም፤ ማን ጠይቆ?›› ሲሉ ኹኔታው ከአቅማቸው በላይ እንደኾነ ገልጸዋል፡፡
አስከትለውም ‹‹ቤተ ክርስቲያን ከቅኝ ተገዥነት ትውጣ፤ ካህናቱ ከመከራ ይውጡ›› በማለት መልእክታቸውን በማንኛውም ቦታ እንደሚያስተላልፉ ከተናገሩ በኋላ፣ በሓላፊነት የተቀመጡት ‹‹ይህችን ቤተ ክርስቲያን ለመጠበቅ፤ አንዷን ቅድስት፣ ኦርቶዶክሳዊትና ታሪካዊት ቤተ ክርስቲያን ልመራ እንጂ ኹለት ቤተ ክርስቲያን የለችም፤›› ብለዋል፡፡
በመጨረሻም ‹‹የቤተ ክርስቲያን ቅኝ ገዥ ነው፤›› ባሉት ማኅበረ ቅዱሳን ላይ የጥፋት መልእክታቸውን ያስተላለፉት በሚከተለው መልክ ነበር፡-
‹‹እኔ ብቻዬን የምሠራው ነገር የለም፤ በዚኽ መግለጫ እንድትሠሩበት ነው የምነግራችኹ፤ አባ ማትያስ አላበደም፤ መልእክቴን እያስተላለፍኹ ነው ያለኹት፤ መልእክቴን ተቀበሉ ብዬ እማፀናችኋለኹ፡፡››
የፓትርያርኩ አቋም ብዙም ያልተጠበቀ አልነበረም፡፡ ይኹንና የአዲስ አበባ ገዳማትና አድባራት አስተዳዳሪዎች ከተቀመጡበት አካባቢ ጥቂት አማሳኞች አማሳኞች ቢያጨበጭቡላቸውም በብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳቱና በጉባኤተኞች ላይ ሰፍኖ ይታይ በነበረው መደመምና ድንጋጤ የተዋጠ እንደነበር ተገልጧል፡፡ ‹‹የመልካም አስተዳደር አስተሳሰብን ማበልጸግ›› በሚል ሰበብ መስከረም ፳፯ ቀን በአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት አዳራሽ፣ መስከረም ፳፱ ቀን በጠቅላይ ቤተ ክህነት አዳራሽ በማኅበረ ቅዱሳንና በቅዱስ ሲኖዶስ አባላት ላይ ከርእሱ በመውጣት በከፈቱት ዘመቻብፁዕ ጠቅላይ ሥራ አስኪያጁንና ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳቱን ጨምሮ ከቤተ ክርስቲያናችን ከፍተኛ ሓላፊዎችና በብዙኃን መገናኛ አውታሮች ከተስተጋባው የብዙኃን አገልጋዮችና ምእመናን ብርቱ ተቃውሞ የተነሣ በቀቢጸ ተስፋ ውስጥ እንዳሉ አመላካች ተደርጎም ተወስዷል፡፡
የጉባኤተኞችን ቀልብና ስሜት ለመግዛት የተጠቀሙበት ቅስቀሳ ‹‹ከልጆቹ ጋራ እልክ መጋባታቸውን›› ያሳያል ያሉ አንዳንድ ተሳታፊዎች፣ አባ ማትያስ በፕትርክና በተሾሙበት ቀን አበ ብዙኃን ለመኾን ቃል የገቡበትን መሐላ በግላጭና በተደጋጋሚ ከመጣስ በላይ እብደት ባለመኖሩ በተጣለባቸው ታላቅ የቤተ ክርስቲያን ሓላፊነትና አባትነት ጉዳዩን በጥሞናና በተረጋጋ መንፈስ ሊመለከቱት እንደሚገባ ያሳስባሉ፡፡ የአጠቃላይ ጉባኤው መርሐ ግብር በመንበረ ፓትርያርክ ቅድስተ ቅዱሳን ማርያም ካህናት በጸሎተ ወንጌል ሲከፈት ፓትርያርኩ በንባብ ያሰሙት ቃልም ‹‹ወንድምኽ ቢበድልኽ ምከረው፣ ይቅር በለው›› (ማቴ. ፲፰÷፲፭) የሚል ነበር – የማኅበረ አመራር ከፓትርያርኩ ጋራ የውይይት መርሐ ግብር እንዲያዝለት በተደጋጋሚ ባመለከተበት ኹኔታ ቀርቦ የተጠየቀበትና ምላሹ ተሰምቶ ጥፋተኝነቱ የተረጋገጠበት በደሉ ባይታወቅም!
አባ ማትያስ የጠቀሱት ‹‹ገንዘብና የንብረት ቁጥጥር›› ጉዳይ በተመለከተ አጠቃላይ ጉባኤው ባለፈው ዓመታዊ ስብሰባው ያወጣው የጋራ ያአቋም መግለጫው፣ ‹‹እየተሠራበት ያለውን የገቢና የወጪ ሒሳብ በቤቱ የቁጥጥር አገልግሎት እያስመረመረ፣ በቤቱ ሞዴላሞዴሎች እየተገለገለ ማእከልንም በመጠበቅ አገልግሎቱን እንዲቀጥል›› ያስገነዘበበት ነበር፡፡
ማእከላዊነትን ጠብቆ ከማገልገል አንጻር፣ ማኅበሩ በ፲፱፻፺፬ ዓ.ም. ለሦስተኛ ጊዜ በቅዱስ ሲኖዶስ ተሻሽሎ በጸደቀለት መተዳደርያ ደንቡ መሠረት ከዋናው ማእከል አንሥቶ በየአህጉረ ስብከቱ በዘረጋው መዋቅሩ ከየአህጉረ ስብከቱ ሊቃነ ጳጳሳት ጋራ በመመካከርና መመሪያ በመቀበል የቤተ ክርስቲያንን ኹለንተናዊ አገልግሎት የሚደግፉ ተግባራትን እያከናወነ እንዳለ ገልጧል፡፡ በየጊዜው የአገልግሎት ዕቅዱን በማሳወቅ በየስድስት ወሩ የአገልግሎት የሥራ ዕቅድ አፈጻጸምና የሒሳብ ሪፖርት ለጠቅላይ ቤተ ክህነቱ ያቀርባል፤ ተገቢውን መመሪያም ከመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ጽ/ቤቱ ይቀበላል፡፡
የገቢና የወጪ ሒሳብ እንቅስቃሴውን ስለመቆጣጠርም፣ ሒሳቡን በየጊዜው በውስጥ ኦዲተር እያስመረመረ ቆይቶ በየዓመቱ ደግሞ ዓለም አቀፍ ዕውቅና ባለው ሕጋዊ የውጭ ኦዲተር አስመርምሮ ለሚመለከታቸው የቤተ ክህነት አካላት እያቀረበ የሚሰጠውን መመሪያ ተከትሎ አገልግሎቱን በማከናወን ፳፫ ዓመታትን ማስቆጠሩን ገልጧል፡፡
የጠቅላይ ቤተ ክህነቱ የቁጥጥር አገልግሎት የማኅበሩን የገቢና ወጪ እንቅስቃሴ መቆጣጠር በፈለገበት ጊዜ ኹሉ ማኅበሩ በውስጥ ይኹን በውጭ ኦዲተር ያስመረመረውን ሒሳብ ማየት አልያም በማንኛውም ጊዜ በራሱ ኦዲተሮች ወይም የውጭ ኦዲተሮች አወዳድሮ በመመደብ ማስመርመር እንደሚችል አበክሮ የገለጸው ማኅበረ ቅዱሳን፣ ስንኳን የራሱን የሒሳብ አያያዝ ቀርቶ የቤተ ክርስቲያናችን የሒሳብ አሠራር በሙሉ ዘመናዊና ለኦዲት የሚመች እንዲኾን የሚያግዝ ማኅበር መኾኑን አረጋግጧል፡፡
ይኹንና የማኅበሩ የሒሳብ አሠራር ዘመናዊና በሕግ ተቀባይነት ያለው የኹለትዮሽ የሒሳብ አመዘጋገብ ሥርዐት(double entry accounting system) የሚከተል በመኾኑ፤ እጅግ ኋላ ቀር፣ በዘመናዊ የሒሳብ መዝገብ አያያዝ ሥርዐትም ተቀባይነት እንደሌለው ቋሚ ሲኖዶስና የጠቅላይ ቤተ ክህነቱ ጽ/ቤት ሰሞኑን በቀረበላቸው የሦስት የበጀት ዓመታት የውጭ ኦዲት ምርመራ ሪፖርት አጋጣሚ ያመኑበትን የቤተ ክህነቱን የነጠላ የሒሳብ አመዘጋገብ ሥርዐት(single entry accounting system) ለመከተል እንደሚቸግረው በተደጋጋሚ አስተያየቱን አቅርቧል፡
በተመሳሳይ አኳኋን የጠቅላይ ቤተ ክህነቱ የገንዘብና ንብረት ገቢና ወጪ መመዝገቢያ ሰነዶች (ሞዴላሞዴሎች) ሥራ ላይ ማዋል የማኅበሩን የሒሳብ አሠራር ወደ ኋላ የሚጎትት እንደኾነ ነው የገለጸው፡፡ ማንኛውም ሕጋዊና ዘመናዊ የሒሳብ ምርመራ(ኦዲት) አሠራር በተለይም የውጭ ኦዲት የኹለትዮሽ የሒሳብ መዝገብ አያያዝ ሥርዐትን ተግባራዊነት በተሻሻለ ደረጃ የሚጠይቅ በመኾኑና በዚኽ የኦዲት ሥርዐት የቤተ ክህነቱ ሞዴላሞዴሎች ተቀባይነት እንደሌላቸው ሞያዊ አስተያየቱን ሰጥቷል፡፡
እስከ አኹን ባለው አሠራርና እውነታ ሞዴላሞዴሎቹን መጠቀም የቤተ ክርስቲያናችንን ገንዘብ፣ ሀብትና ንብረት ከብኩንነት፣ ከመዘረፍና ከመጭበርበር ማዳን እንዳልተቻለ ጥናታዊ ሪፖርቶች ያመለክታሉ፡፡ የሞዴላሞዴል አሠራር (የነጠላ የሒሳብ መዝገብ አያያዝ) ማንኛውንም ወጪ(ቋሚ ዕቃም ቢኾን) በወጪነት የሚመዘግብ እንጂ አንድ ተቋም ስላለው ሀብት በአግባቡ የሚያሳይ አይደለም፡፡ የፓትርያርኩንም ኾነ የቱኪና ጯኺ አማሳኞች የ‹‹ተቆጣጠሩት›› ዐዋጅ የሚረዳና ጥያቄያቸውን የሚልስም አይደለም፡፡
በርግጥም ጥያቄው የማኅበሩን የገንዘብና ንብረት እንቅስቃሴ በአግባቡ ለመቆጣጠርና ተቋማዊ ለውጡን እንደ ጥርስና ከንፈር ተደጋግፎ የማራመድ ከኾነ፣ በማንኛውም የዘርፉን ሞያ በሚረዳ ወገን ዘንድ ተቀባይነት ያለው የመፍትሔ ሐሳብ በማኅበሩ ቀርቧል፡፡ ይኸውም ቁጥጥሩ፡- የማኅበር ሕገ ተፈጥሮን የተገነዘበ፣ ዓለም አቀፍ የፋይናንስ ሕግንና የቁጥጥር መርሕን የጠበቀ፣ ለቁጥጥር አመቺ የኾነና በሕግም ተቀባይነት ያላቸውን ዘመናዊ መንገዶች በመከተል ላይ ያተኩራል፡፡

የህግ የበላይነት፣ የፓለቲካ ምህዳር እና ሰብአዊ መብት - የጸረ ሽብር ህጉ ሲገመገም (MUST READ)

for & Bloggers & in white after trial.

አዘጋጅ Zone 9

“ጋዜጠኝነትን እና የፖለቲካ ድርጅትን ሽፋን በማድረግ የሀገሪቱንና የሕዝቦቿን ሰላም ለማደፍረስ ከሚያስቡና ከሚፈልጉ ‘ሀይላት’ ጋር ግንኙነት በማድረግ የተለያዩ የሽብር ተግባራትን ለመፈጸም ሲንቀሳቀሱ በቁጥጥር ስር አውለናቸዋል።“
ይህ መግለጫ (መልስ) የኢትዮጵያ የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጅ 652/2001 ከወጣበት ከነሀሴ 2001 ዓ.ም. ጀምሮ ጋዜጠኞችና በሰላማዊ መንገድ ተመዝግበው የፖለቲካ ምህዳሩን የተቀላቀሉ የፖለቲካ ፓርቲዎች አባላት በኢህአዴግ መራሹ የኢትዮጵያ መንግስት ከታሰሩ በኋላ በመንግስት አካላት የሚሰጥ የተለመደ አባባል ነው። የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጁ ከወጣበት ጊዜ ጀምሮ እስከ መስከረም 2007 ዓ.ም ባሉት አምስት ዓመታት ውስጥም ከጋዜጠኛ እስከ ፖለቲከኛ (political personalities)፣ ከሀይማኖት መሪዎች እስከ ጦማሪያን፣ ከታጣቂ ወታደሮች እስከ የኮንትሮባንድ ነጋዴዎች... በዚሁ አዋጅ አማካኝነት ‘ሽብርተኝነታቸው ተረጋግጦላቸዋል’ ወይም ‘ይረጋገጥባቸው ዘንድ ፍርዳቸውን እየጠበቁ ይገኛሉ።’ ለመሆኑ ይህ ከ14 ዓመት ህፃን[1] እስከ 80 ዓመት አዛውንት[2] በሽብርተኝነት ወንጀል ክስ የሚያስቀጣው፣ ይህ ከጉምቱ ምሁራን እስከ ገበሬዎች ድረስ የሚያስረው... ሕግ በተጨባጭ ስፋትና ጥበቱ ምን ያህል ይሆን? ለታሪካዊ ጥያቄዎች ያለው ምልከታስ? በሀገሪቱ ስላለው የዲሞክራሲ ሁኔታስ (The state of Democracy) ምን ይነግረናል? ስለ ጨቅላው የኢትዮጵያ ፌደራሊዝምስ ከፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ ተግባራዊነት አንፃር ምን ይታየናል? ወ.ዘ.ተ. የሚሉትን ጥያቄዎች መሰረት በማድረግ በመሬት ላይ ያሉ የሕጉ እውነታዎችን በመመርመር (Fact investigation) ምልከታዎቹን (Implications) በዚህ ፅሁፍ ለማየት ሞክረናል።

የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ
ዓለማቀፉ የፀረ-ሽብር ውጊያ (The Global War on Terror) በቀድሞው የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ቡሽ <We will not tire, we will not falter> ንግግር ከታወጀ ጀምሮ በተለያዩ በተለያዩ የዓለም ክፍሎች የሚገኙ ሀገሮች በሽብርተኝነት ዙሪያ ያላቸውን የሕግ ማዕቀፍ ለማሻሻል ጥረት ማድረግ ጀመሩ። ኢትዮጵያም የዓለማቀፉ የፀረ-ሽብር እንቅስቃሴ አካል መሆን አለብኝ በማለት እንዲሁም ሽብርተኝነት በኢትዮጵያ ላይ ግልፅ እና ድርስ አደጋ (clear and present danger) ደቅኗል በሚል መነሻ የፀረ-ሽብር ሕግ አርቅቃ ለፓርላማ አቀረበች።
ረቂቁ በቀረበበት ወቅት የተለያዩ አካላት (የፓርላማ አባላት፣ የሰብአዊ መብት ተቋማት፣ ጋዜጠኞችና የጋዜጠኛ ማኅበራት ወ.ዘ.ተ.) ረቂቅ ሕጉ ሰፊ የሽብርተኝነት ድርጊት ትርጉም ይዟል፣ ‘ማወቅ ሲገባው’፣ ‘አድርገው ይረዱታል ተብሎ ሊገመት የሚችል መልዕክት’ የመሳሰሉት የሚሉ ለትርጉም ክፍት የሆኑ የወንጀል አይነቶችን አካቷል፣ ለፖሊስና ለደህንነት አካላት እጅግ የተለጠጠ ስልጣን ይሰጣል፣ እንደ የዋስትና መብት ያሉ የዜጎችን ሕገ-መንግስታዊ መብቶች ይነፍጋል፣ የሥነ ስርዓት እና የማስረጃ ሕጎችን በማቅለል ወንጀለኝነትን የማስረዳት ሸክምን ከዓቃቤ ሕግ ወደ ተጠርጣሪ ግለሰቦች ያሸጋግራል (shifting burden of proof) ወ.ዘ.ተ. የሚሉ ትችቶችን ቢያቀርቡም፤ ‘እነዚህን የሕጉን ክፍተቶች የተለያዩ የመንግስት አካላት ላልተገባ ጉዳይ ሊያውሏቸው ይችላሉ’፣ ‘ተቃውሞን እና የመናገር ነፃነትን ወደ ወንጀልነት ያሸጋግራል’ የሚሉ ስጋቶችን በጊዜው ቢያነሱም ሕጉ በፓርላማ ከመፅደቅ ያገደው ነገር አልነበረም።
በሕጉ ዙሪያ የሚቀርቡ ብዙና የተለያዩ ትችቶች ቢኖሩም ከላይ ለመግለፅ እንደተሞከረው የዚህ ፅሁፍ ዓላማ የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ በተጨባጭ የትኞቹን የሕብረተሰብ ክፍሎች እያጠቃ ነው? ስለ አጠቃላይ የሀገሪቱ ሁኔታስ ምን ያመለክተናል? የሚሉትን ጉዳዮችን መዳሰስን ዓላማ ያደረገ ነው።

(ማስታወሻ: - በዚህ ፅሁፍ ውስጥ የሚጠቀሱ ተከሳሾች በአሁኑ ወቅት በጊዜያዊ ቀጠሮ ወይም ክስ ተመስርቶባቸው በመደበኛ ቀጠሮ ላይ ያሉ ናቸው።)

የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ አተገባበር
የፀረ- ሽብርተኝነት ሕጉ ከመውጣቱ በፊት እንዲሁም ከወጣ በኋላ የሚቀርቡበትን ትችቶች የመንግስት አካላት ምላሽ ሲሰጡበት: -
“ሕጉን ቃል በቃል የገለበጥነው ከAmerican Patriotic Act እንዲሁም ከእንግሊዙ የTerrorism Act ነው። እኛ ጋር ሲመጣ ለምን ትችት እንደሚቀርብበት ሊገባን አልቻለም።” የሚል ነው። መንግስት እውን ቃል በቃል ገልብጦታልን? የሚለውን ጥያቄ ለመረዳት እንችል ዘንድ የአንዲት እንግሊዛዊት እና የአንድ አሜሪካዊ ታሪክን በማቅረብና በማነፃፀር ትግበራው ላይ ፍተሻ እናድርግ።
እንግሊዛዊቱ Kate Kaplan በዩኒቨርሲቲ ቆይታዋ Mathematicsን በMajorነት Computer Scienceን ደግሞ Minor በማድረግ ትምህርቷን የጨረሰች ስትሆን፤ በተለያዩ መስሪያ ቤቶችም ከምረቃዋ በኋላ በስራ ዓለም ያሳለፈች ናት። በስራ ዓለምም በData Expertነት Specialize አድርጋለች። ከስራዋ ጎን ለጎን ደግሞ የተለያዩ የማኅበራዊ ሚዲያዎችን በመጠቀም እንደርሷ ሁሉ ለሀገራቸው መሻሻል የሚተጉ ጓደኞችን ለማፍራት የቻለች ሲሆን፤ ከእነዚህ ወዳጆቿ ጋር በመሆንም በተለያዩ ጉዳዮች ዙሪያ የምትጦምር ነች። ንባቧን እና ግንዛቤዋን ለማዳበር ይረዳት ዘንድም በተለያዩ ርዕሶች ዙሪያ የተፃፉ ፅሁፎችን ከድረ-ገፆች ላይ በመገልበጥ ታነባለች። በIreland Republic ዙሪያ ጥያቄ ያለውን IRA የተባለ ፓርቲ ፕሮግራምም ለማንበብ Laptop ላይ ገልብጣ አስቀምጣለች። በዚህ ሁኔታ ላይ እያለች የእንግሊዝ የፀጥታ አካላት እርሷንና የማኅበራዊ ሚዲያ ጓደኞቿን ሰብስቦ ያሰራቸው ሲሆን ‘የሽብርተኝነት ተግባራትን ሊፈፅሙ ሲሉ ያዝኳቸው’ በማለት ክስ መስርቶባቸዋል። የክሱ ማስረጃ ሁነው ከቀረቡ ሰነዶችም አንዱ Kate ግንዛቤ ለማግኘት በማሰብ ከድረ-ገፅ የገለበጠችው እና ማንም ሰው በድረ-ገፁ አድራሻ ገብቶ ሊያነበው የሚችለው የIRA የፖለቲካ ፕሮግራም ነው። Kateና ጓደኞቿም ፍርዳቸውን እየተጠባበቁ ይገኛሉ። የእንግሊዝ Terrorism Act ደግሞ የተወነጀሉበት አዋጅ ነው።

በተመሳሳይ ሁኔታ Andrew Martin በአሜሪካው New York University የእንግሊዘኛ ቋንቋ መምህር ሲሆን ከስራው ጎን ለጎን ደግሞ የDemocratic Party የአመራር ክበብ ውስጥ ተሳትፎ አለው። ከፖለቲቻ ስራው ጋር በተያያዘም የተለያዩ ሰነዶችን የሚያገላብጥ ሲሆን ከእነዚህ ሰነዶች አንዱ ደግሞ ስለ አሜሪካው Black Panters Party የሚገልፅ ሰነድ ነው። በስልጣን ላይ የነበረው የRepublican Party Andrewን ከሽብርተኛ ድርጅት ከሆነው Black Panters Party ጋር ግንኙነት አለው በማለት አሳስሮ የአምስት ዓመት ፍርድ ፈርዶበት በአሁን ሰዓት እስሩን እየገፋ ይገኛል። የRepublican መንግስት በአቶ Andrew ላይ ፍርድ የበየነበት የAmerican Patriotic Act አንቀፆችን በመጠቀም ነው።

እነዚህን ሁለት ጉዳዮች የጠቀስነው የኢትዮጵያ መንግስት የፀረ-ሽብርተኝነት ህጉን ቃል በቃል ገለበጥኩባቸው የሚላቸው ሀገሮች አሜሪካና እንግሊዝ የሽብርተኝነት ክሶች እስከምን ድረስ ይደርሳሉ? የሚለውን ጉዳይ ለማየት ሳይሆን ሕጉ ቃል በቃል ተገለበጠ በተባለባቸው ሀገሮች የኢትዮጵያ መንግስት በአሁኑ ሰዓት የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉን እየተጠቀመበት ባለው አግባብ ቢጠቀሙ ምን ሊፈጠር እንደሚችል ለማሳየት ሲባል፣ በአሁኑ ወቅት በሽብርተኝነት ወንጀል ተከሳ በቃሊቲ የምትገኘውን ጦማሪ ማህሌት ፋንታሁንን በKate Kaplan፣ እንዲሁም በፀረ-ሽብርተኝነት አዋጁ ተከሶ አምስት ዓመት ተፈርዶበት እስሩን እየገፋ የሚገኘው መምህር በቀለ ገርባን በAndrew Martin በመተካት ማህሌት እና በቀለ ላይ እየሆነ ያለው ነገር የኢትዮጵያ መንግስት ‘ምዕራባውያንም ተመሳሳይ የህግ ማዕቀፍ ነው ያላቸው’ በማለት እያቀረበው ያለውን ማስተባበያ ምን ያህል በአተገባበሩ የተሳሳተ እንደሆነ በቀላሉ ያሳያል።

ጦማርያን እና ሰላማዊ ፖለቲከኞችን በመፃፋቸው እና ለሀገራቸው መልካም ነገርን በማሰብ ፖለቲካ ውስጥ የገቡ ግለሰቦችን የሚያስር - የሚከሰው የፀረ-ሽብርተኝነት ሕግ በኢትዮጵያ ውስጥ ብቻ እንጂ በሌላ ዓለም ማግኘት ከባድ ነው። Kateና Andrew ‘ሽብርተኛ’ የሚባሉት በኢትዮጵያ እንጂ በአሜሪካ ወይም በእንግሊዝ ተመሳሳይ ሁኔታ ሊፈጠር አይችልም፡፡ ታዲያ ቃል በቃል ከምዕራቡ ዓለም የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጎች ‘የተገለበጠው’ የኢትዮጵያ የፀረ-ሽብርተኝነት ሕግ እንዴት ቢሰራ ነው ሁሉንም የሕይወት መስመሮች ‘በሽብርተኝነት’ ሊፈርጅ የቻለው?

“የሽብርተኛ ፍለጋና ምርመራው ሂደት “
የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ በተግባር እንዴት ነው እየሰራ ያለው? የሚለውን ጥያቄ መመለሳችን ከላይ የጠየቅነውን ቀዳሚ ጥያቄ ይመልስልናል። እንዲህ በአጭር ምሳሌ እንመልከት:-
‘ሀሰን፣ ሀያት እና ከድር በፖሊስ (በደህንነት ኃይል) ከሽብርተኝነት ጋር የተገናኘ ወንጀል ሊፈፅሙ ሲሉ ተያዙ’ ተብለው ታሰሩ። አሰራሩ እንዲህ ይቀጥላል:-

በብሔራዊ የመረጃና የደህንነት ኃይል በቁጥጥር ስር ይውላሉ። በተለያዩ የደህንነት ‘እስር ቤቶች’ ላልተወሰነ ጊዜ (ከ6 ወር በላይ በደህንነት ቢሮ የቆዩ ሰዎች አሉ) ከከፍተኛ ድብደባ እና ስቃይ ጋር ይቆያሉ። በአብዛኛው ፍርድ ቤትም ሆነ ቤተሰብ ያሉበትን ሁኔታ አያውቅም።
በደህንነት ‘እስር ቤቶች’ የነበራቸውን የፈተና (ordeal) ጊዜ ከጨረሱ በኋላ ለፌደራል ፖሊስ ተላልፈው ይሰጣሉ። የፌደራል ፖሊስ የወንጀል ምርመራ ዘርፍ (ማዕከላዊ) ‘ማረፊያ ቤት’ በማረፍም ‘የምርመራ’ ጊዜያቸውን ይጀምራሉ። የወንጀል ምርመራ ዘርፍ ባለው ‘የፀረ-ሽብር ዲቪዚዮን’ አማካኝነት ባሉት ከ20 በላይ መርማሪዎችም ‘ምርመራው’ ይጀመራል። በዚህ የምርመራ ወቅትም እጅግ ኢሰብአዊ የሆኑ ድርጊቶች ይፈፀምባቸዋል። የተጠረጠሩበትን ‘የሽብርተኝነት ድርጊት’ እስኪያምኑ ድረስም መከራና ስቃያቸው ይቀጥላል። በዚህ ሁኔታ እስከ አራት ወራት ለሚቆይ ጊዜ ይቆያሉ (እስከ ስምንት ወራት በማዕከላዊ የቆዩ ሰዎች አሉ)።
በአብዛኛው ‘የሽብርተኝነት ወንጀል ፋይሎች’ ላይ እንደሚታየው በነሀሰን፣ ሀያት እና ከድር ጉዳይ ላይም ፖሊሲ በቂ ማስረጃ ስለማይኖረው ‘ማስረጃ’ እዛው በወንጀል ምርመራ ዘርፍ መርማሪዎች ይዘጋጃል። እንዴት?

ሀ. ድብደባና ስቃዩን በማጠናከር ከሶስቱ ተከሳሾች አንዱን (ለምሳሌ ከድርን) በጓደኞቹ በሀሰን እና በሀያት ላይ ምስክር እንዲሆን (Accomplice witness) በማስገደድ ፖሊስ የሰው ማስረጃ ይፈጥራል። ከድርም ከክሱ ይወጣል።

ለ. ፖሊስ የፈለገውን ቃል በመፃፉ ሀስን እና ሀያት እንዲፈርሙ ያስገድዳቸዋል። ቃላቸውንም ‘በወንጀለኛ መቅጫ ሥነ ስርዓት ሕግ አንቀፅ 27(2) መሰረት በነፃ የተሰጠ’ ይለያል።

ሐ. ምናልባትም ሀሰን እና ሀያት ‘ቃላችንን በድብደባ ያለፈቃዳችን ነው የሰጠነው’ በማለት በፍርድ ቤት በክሱ ሒደት ወቅት እንዳያስተባብሉት ፖሊስ ስጋት ካደረበት እዛው በወንጀል ምርመራ ዘርፍ ማረፊያ ቤት (ማዕከላዊ) እያሉ ወደ ፍርድ ቤት በመውሰድ በወንጀለኛ መቅጫ ሥነ ስርዓት ሕጉ አንቀፅ 35 መሰረት ‘አሸባሪነታቸውን’ አምነው ቃላቸውን እንዲሰጡ ያስደርጋል። በፍርድ ቤት የካዱ እንደሆነ ወደ ማረፊያ ቤት ሲመለሱ ሌሊቱን ሙሉ ከባድ ስቃይ ይጠብቃቸዋል።

መ. ካስፈለገም ‘የሀሰት ምስክሮችን ያሰለጥናል’፣ የወንጀል የሀሰት ሰነዶችን ያዘጋጃል። ወ.ዘ.ተ.

ፖሊስ ‘ምርመራውን’ በዚህ መንገድ ካጠናቀቀ በኋላ ምርመራውን ለፍትህ ሚኒስትር ይልካል። የፍትህ ሚኒስትርም አስፈላጊውን ‘ፖለቲካዊ ግምገማ’ ከሚመለከታቸው አካላት ጋር ካደረገ በኋላ አራት አቃብያን ሕጎችን (አቶ ብርሃኑ ወንድማገኝ፣ አቶ ቴዎድሮስ ጌታቸው፣ አቶ ዘውዱ በቀለንና አቶ ሰውበሰው አድማሱን) ላቀፈው የፀረ-ሽብርተኝነት case team ያስተላልፋል። አቃብያነ ሕጎቹም የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ ላይ ከተደነገጉት አስር (10) ወንጀሎች በአንዱ ወይም ከዛ በላይ ክስ ያቀርባሉ።
በመጨረሻም የሀሰንና የሀያት ጉዳይ ወደ ፍርድ ቤት ይቀርባል። አቃቤ ሕግ ከድርን የሰው ማስረጃ አድርጎ ያቀርባል። የሀሰንና የሀያትን ለፖሊስ ወይም ለስር ፍርድቤት ተገደው የሰጡትን የተከሳሽነት ቃል በሰነድ ማስረጃነት ያቀርባል። የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት 4ኛ እና 19ኛ ወንጀል ችሎቶች ካሏቸው ዳኞች[4] ሶስቱ በጉዳዩ ላይ ይሰየሙና ፍርድ ይሰጣሉ። ከድር ምስክር በመሆን ነፃ ይወጣል። ሀሰንና ሀያት ደግሞ ‘አሸባሪነታቸው’ ተረጋግጦባቸው ይፈረድባቸዋል። (በነገራችን ላይ አሁን ባለው አሰራር የፍርድ ሂደቱ ከሁለት ዓመት በላይ ጊዜ ሊወስድ ይችላል)

ይህ ‘የሁሉም’ ለማለት በሚያስደፍር መልኩ በፀረ-ሽብርተኝነት ሕግ መሰረት የተከሰሱ ሰዎች ጉዳይ አካሄድ ነው። በዚህም መንገድ ዜጎች ከማኅበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ጉዳዮች ላይ ገለል እንዲሉ ይደረጋሉ። ምክንያቱም እነሱ ‘ኢትዮጵያዊ አሸባሪዎች’ ናቸውና። የእነዚህን ኢትዮጵያውያን አሸባሪዎች ማንነት ማወቃችን የሽብርተኝነት ትግሉን ምንነት እና የሀገሪቱን ጉዞ በጉልህ ያሳየናልና እስኪ ፍተሻ እናድርግ።

‘መክሸፍ እንደ ኢትዮጵያ ፌደራሊዝም’
“ደርግ በወደቀበት ሰዓት በሀገሪቱ አስራ ሰባት (17) የሚሆኑ የታጠቁ ሀይላት ነበሩ። ይህም ዜጎች በደርግ ስርዓት የተከፉ ምን ያህል ወገኖች እንደነበሩ አመላካች ነው።” በማለት ኢህአዴግ ስልጣኑን ከደርግ በተረከበበት ወቅት የነበረውን ሁኔታ በተደጋጋሚ ያስረዳል።
ኢህአዴግ አያይዞም የተለያዩ ቡድኖችን መከፋትና ብሶት ለመቀነስና እስከ መጨረሻውም ለማስወገድ የፌደራል ስርዓት እንዲዘረጋ፤ ይህ የፌደራል ስርዓትም ‘ሀገሪቱን እንደ ዩጎዝላቪያ ከመሆን የታደጋት ፍቱን መድኃኒት’ እንደሆነ ይገልፃል።
ደርግም ከወደቀ ሩብ ምዕተ ዓመት እየሆነው ነው፤ የኢትዮጵያም የፌደራል ስርዓት ሀያኛ ዓመቱን ይዟል። እውን ከላይ የተጠቀሱት እውነታዎች ምን ያህል መሻሻል አሳይተዋል? የፌደራል ስርአቱስ ከቃላት ባለፈ ምን ያህል እውነተኛ ለውጥ አምጥቷል? የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉን እና ሕጉ ተግባራዊ የሆነባቸውን ቡድኖች ማንነት ማየቱ ለጥያቄዎቻችን መልስ ለመስጠት ይሆናልና እስኪ እንመልከት።
በአሁኑ ወቅት ገዥውን ስርዓት ለመገዳደር በማሰብ ‘ፋኖነትን’ የመረጡ ቡድኖች የደርግ ጨካኝና አምባገነን ስርዓት ሲወድቅ ከነበሩት የታጠቁ ሀይሎች ቢበልጡ እንጂ አያንሱም። የአሁኖቹን ታጣቂዎች ከደርግ ወቅቶቹ የሚለያቸው፣ የአሁኖቹ ‘በአሸባሪነት’ የተፈረጁ መሆናቸውን ነው።

ይህ ፅሁፍ በተፃፈበት ወቅት ክስ ተመስርቶባቸው በቀጠሮ ላይ የሚገኙ አስር የተለያዩ የክስ መዝገቦችን ብናይ መልሳችን ግልፅ ይሆንልናል።
“የጋምቤላ ክልል አሁን ባለው የፌደራል ስርዓት ምንም ዓይነት ጥቅም እያገኘ አይደለም። ለዚህም መፍትሄው ስርዓቱን በኃይል ማስወገድ ነው።” በሚል መነሻ አምስት (5) የተለያዩ ቡድኖች መሳሪያ አንስተዋል። ከነዚህም አምስት (5) ፓርቲዎች መካከልም በአቶ ሙድ ጎይባሬ የሚመራው የጋምቤላ ህዝቦች ነፃነት ንቅናቄ (ጋህነን) ጋር በተገናኘ 11 ሰዎች ማለትም

ኡቺሚ አፐይ ኡቻላ
ኡማን ኡድሉቻም
ኡቻን ኡድላ ኦፒዮ
ኡመድ ኡጁሉ ኡማን
ኝበዲ ኡባንግ ኡጃቶ
ኦፒዮ ቹር ኡባንግ
ኡመድ ኡቶ ኡማን
ኡፐዶካ ኡቱን ኝግየው
ታደሰ ኡዱጊ ቲፋ
ኡማን ኡካይ ኡኩችና
ኦኬሎ ኡበር ኡቻን

በፌ/ዓ/ህ/መ/ቁ 322/06 በቀን 18/07/06 በፀረ-ሽብርተኝነት አዋጁ አንቀፅ 3 (1, 2 እና 3) መሰረት ክስ ተመስርቶባቸዋል፤ ጋህነንም የሽብርተኛ ድርጅት እንደሆነ በክሱ ተመልክቷል። ከጋምቤላ ሳንወጣ አሁን በቅርቡ ደግሞ በቀድሞው የጋምቤላ ክልል ፕሬዝዳንት በአቶ ኦኬሎ አኳይ ኡቻላ እንደሚመራ በክሱ ከተመለከተው የጋምቤላ ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ (ጋዴን) አባላት ናችሁ ተብለው የተከሰሱ ሰባት ግለሰቦችን እናገኛለን። እነርሱም

ኦኬሎ አኳይ ኡቻላ
ዴቪድ ኡጅሉ ኡባንግ
ኡቻን ኦፒዮ ኡሞድ
ኡማን ኝክየው ኡድሉ
ኡጅሉ ቻሞ ኡኮይ
ኦታካ ኡዋር ኡጋላና
ኡባንግ ኡመድ አቦላ ናቸው።

በቀን 04/10/2006 ዓ.ም. በፌ/አ/ህ/መ/ቁ 508/06 በቀረበባቸው በዚህ ክስ ጋዴን የሽብርተኛ ድርጅት እንደሆነ የተገለፀ ሲሆን ክሱም በፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ አንቀፅ 4 ላይ የተዘረዘሩትን ተግባራት በመተላለፍ እንደሆነ ተገልጿል።
እስኪ ወደ ሌላ ክልል እንለፍ። በኮለኔል አለበል አማረ እንደሚመራ የሚነገርለትን የአማራ ዴሞክራሲያዊ ሀይሎች ህብረትን (አዴሀህ) እናገኛለን። የፌደራል አቃቢ ሕግ በመዝገብ ቁጥር 071/06 በቀን 28/12/05 ባቀረበው ክስ ‘ግንቦት ሰባት ከተባለ አሸባሪ ድርጅት ጋር ግንኙነት ፈጥሮ እየተንቀሳቀሰ የሚገኘው ኦዴሀህ የተባለ ‘ሽብርተኛ ድርጅት’ ጋር አባል በመሆን ሲንቀሳቀሱ ያዝኳቸው’ ያላቸውን 10 ሰዎች በፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ አንቀፅ 7(1) መሰረት ከሶ እናገኛለን። ግለሰቦቹም

ማስረሻ ታፈረ ወ/ገብርኤል
ሻለቃ አለምነው አየለ ነጋሽ
ብርቁ አዲሱ ውቡ
ታደሰ መንግስቱ በላይ
የፀዳው ካሴ አሉላ
አወቀ ደስታው ምህረቴ
መሀመድ ግዛቸው ፋንታው
ቴዎድሮስ ሀይሌ
ታደሰ በለጠ
ታደሰ ባዩ ገበየሁ ናቸው።

ወደ ኦሮሚያ ክልል ተጉዘናል። ባለፉት 20 ዓመታት የኦሮሞ ነፃነት ግንባር (ኦነግ) አባላት ናችሁ በሚል እጅግ በጣም ብዙ ኦሮሞዎች ታስረዋል፣ ተሰደዋል ወይም ተገድለዋል። ይህ ሁኔታ አሁንም በሰፊው ቀጥሏል። የአሁኑን ለየት የሚያደርገው ክሱ ‘ራሱን ኦነግ ብሎ ከሚጠራው ‘ፀረ-ሰላም’ ሀይል ውስጥ አባል በመሆን...’ ከሚለው የተለመደ የክስ ቃል በተለየ መንገድ ‘ራሱን ኦነግ ብሎ ከሚጠራው ‘አሸባሪ’ ድርጅት ውስጥ አባል በመሆን...’ ወደሚል መቀየሩ ብቻ ነው። ምስጋና ለፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ ይሁንና። ለዚህም ጥሩ ማሳያ ይሆኑን ዘንድ ሁለት የአቃቢ ሕግ መዝገቦችን እንጠቅሳለን።
በ22/07/2006 ዓ.ም. በፌ/ዓ/ሕግ/መ/ቁ 376/06 በመሰረተው ክስ

ደልዴሳ ዋቆ ጃርሶ
ገልገሎ ጉዮ ቦሩ
ዋርዮ ጣጤሳ ጉዮ

የተባሉ ግለሰቦች የኦነግ አባል በመሆን ‘የሽብርተኝነት ድርጊቶችን’ ሲፈፅሙ ይዣቸዋለሁ’ በማለት የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉን አንቀፅ 3(1 እና 2) እንዲሁም አንቀፅ 7(1) በመጥቀስ ክስ መስርቷል። በተመሳሳይ ሁኔታ የፌደራል ዓቃቢ ሕግ በቀን 11/2006 ባቀረበው ‘የሽብር ወንጀል’ ክስ የድሬዳዋ ዩኒቨርስቲ ተማሪዎች የነበሩት

አብዲ ከማል የሱፍና
ቶፊቅ ረሽድ ዩያ

‘የአሸባሪው’ ድርጅት የኦነግ አባላት በመሆን የሽብር ተግባራትን ልትፈፅሙ ስትሉ ተይዛችኋል’ ተብለው የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ አንቀፅ 7(1) ተጠቅሶባቸው ክሳቸውን በማረፊያ ቤት ሆነው እየተከታተሉ ይገኛሉ። በ2006 ዓ.ም. በኦሮሚያ ክልል በነበረው አለመረጋጋት ምክንያት ከተለያዩ የክልሉ ዩኒቨርስቲዎች (ከሀሮማያ፣ ከጅማ፣ ከወለጋ... ዩኒቨርስቲዎች) የተያዙ ተማሪዎች እንዲሁም ከተለያዩ የክልሉ አካባቢዎች (ከወለጋ፣ ከሞያሌ ወ.ዘ.ተ.)ተይዘው የታሰሩ ዜጎች በኦነግነት ተጠርጥረው በፌደራል የወንጀል ምርመራ ዘርፍ (ማዕከላዊ) የሚገኙ ሲሆን ይህ ፅሁፍ እስከተፃፈበት ቀን ድረስም ክስ ሳይመሰረትባቸው ከአራት ወራት ለሚበልጥ ጊዜ በወንጀል ምርመራ ዘርፍ ‘ማረፊያ ቤት’ ውስጥ ይገኛሉ።
በድጋሚ ወደ ሀገሪቱ የምዕራብ ጫፍ እንጓዝ፤ ‘አሸባሪው’ ቤሕነንን እናገኛለን - የቤንሻንጉል ሕዝቦች ነፃነት ንቅናቄ። በአቶ አብዱል ወሀብ መሀዲ የሚመራው ቤሕነን “የክልሉ ነዋሪዎች ኢህአዴግ ከዘረጋው ስርዓት ተጠቃሚ ሊሆኑ አልቻሉም። መፍትሔውም ስርዓትቱን በሀይል ማስወገድ ነው።” በሚል መነሻ ነፍጥ ያነገበ ፓርቲ ነው። በፀረ-ሽብርተኝነት አዋጁ ‘የሽብርተኛ ድርጅት’ ከመባል ግን አልተረፈም። የፌደራል አቃቢ ሕግ በ19/12/2006 ዓ.ም. ባቀረበው ክስ

አብዱልከሪም አብዱሰመድ አብዱልቃድር
ሀዎጃ ሚነሳ አጉር
ኢላቅ ኢብራሒም ዓሊ (ዕድሜ 17)
አዴላ ጃባለ ንምር
አብዲ ሀሚዝ ፈረንሳ
ፋተልሙላ አጣሂር አከሶ

የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጁን አንቀፅ 7(1) በመጥቀስ ከላይ የተዘረዘሩትን ስድስት ግለሰቦች ‘የአሸባሪው የቤሕነን አባል ናችሁ በማለት ክስ አቅርቦባቸዋል።
ሰሜን ኢትዮጵያ ጫፉ ላይ ነን። በስልጣን ላይ የሚገኘው ‘ኢህአዴግ’ ትግሉን የጀመረበት የትግራይ ክልል ውስጥ። ‘ገዢው ስርዓት ለትግራይ ሕዝብ አመጣልሃለሁ ያለውን ዴሞክራሲና ፍትህ ማምጣት አልቻለምና ስልጣን በቃው’ በማለት የተነሳው ዴሞክራሲያዊ ሕዝቢ ምንቅሳቀስ ትግራይ (ዴሕምት) ደግሞ ከትግራይ ክልል የተገኘው ‘አሸባሪ’ ድርጅት ነው። የፌደራል ዓቃቢ ሕግ በ

ብሎፅ ገ/ፃድቃን
ነጋሌ ብርሃኑ
ሹማይ ተበጀ

ላይ ባቀረበው ክስ ‘የአሸባሪው’ ዴሕምት አባል በመሆን የተለያዩ የሽብር ተግባራትን ሊፈፅሙ ሲሉ ይዣቸዋለሁ በማለት የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉን አንቀፅ 7(1) በመጥቀስ ክስ መስርቶባቸዋል።
በዘጠኙም የፌደራል ክልሎች ‘አሸባሪ’ ድርጅቶችን መፈለጋችንን ቀጥለናል፤ ማረፊያችንም ኦጋዴንያ ሆኗል። የኢትዮጵያ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ አንቀፅ 25 መሰረት በሽብርተኛ ድርጅትነት ከሰየማቸው 5 ድርጅቶች ውስጥ ላለፉት ሶስት አስርት ዓመታት ኦጋዴንን ነፃ ለማውጣት እየታገለ የሚገኘው የኦጋዴን ብሔራዊ ነፃነት ግንባር (ኦብነግ) አንዱ ሲሆን፤ የፌደራል አቃቢ ሕግም በየጊዜው ‘የአሸባሪው’ የኦብነግ አባላት ናችሁ በማለት እጅግ ብዙ ክሶችን በኦጋዴን ተወላጆች ላይ የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉን በመጥቀስ ክስ አቅርቦ ‘ፍርዳቸውን’ በመጠባበቅ ላይ ይገኛሉ።
እስኪ በዓላማ ደረጃ ብሄር ተኮር ከሆኑት ‘የሽብርተኛ ድርጅቶች’ ሕብረ ብሔራዊ ኢትዮጵያ ‘የሽብርተኛ ድርጅቶች’ እንለፍ።

የግንቦት ሰባት ንቅናቄ “በስልጣን ላይ ያለው መንግስት የሰላማዊ መታገያ መንገዶችን በሙሉ ስላፈናቸው፤ ‘በማንኛውም አይነት’ የመታገያ መንገዶች ትግል እናደርጋለን።” በማለት አቋሙን ካላወቀ በኋላ ‘ይሔማ ዋና አሸባሪ ድርጅት ነው’ በማለት በመንግስት ከተሰየመ ወዲህ ትልልቅ የፖለቲካ ስብዕናዎችን ጨምሮ ብዙ ግለሰቦች ከዚህ ድርጅት ጋር ግንኙነት አላችሁ በሚል ‘የሽብርተኝነት ድርጊቶችን’ ለመፈፀም በማቀድ፣ ማሴር፣ መሰጋጀትና ማነሳሳት ወንጀሎች ተከሰው ወደ እስር ቤት ወርደዋል፤ ወይም በሌሉበት ተፈርዶባቸዋል። ይሔው ጉዳይ ቀጥሎ ይሕ ፅሁፍ በተፃፈበት ወቅት እንኳን በፌደራል ዓቃቢ ሕግ በ13/12/05 በቀረበ ክስ

ዘመኑ ካሴ በእውቄ
አሸናፊ አካሉ አበራ
ደህናሁን ቤዛ ስመኝ
ምንዳዬ ጥላሁን ለማ
አንሙት የኔዋስ አለኸኝ
ደሳለኝ አሰፋ ወንድማገኝ
ም/ኢ/ር ሙልየ ማናየ ረታ
ጠጋው ካሳ እንየው
ይህዓለም አካሉ አበራ

የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጁ አንቀፅ 4, 5 እና 8 ተጠቅሶባቸው ‘በአሸባሪነት’ ተከሰው ፍርድ እየተጠባበቁ ይገኛሉ።
የኢትዮጵያ ሕዝብ አርበኞች ግንባር (ኢሕአግ) ወደተባለ ‘የሽብርተኛ ድርጅት’ አልፈናል። በክስ ሒደር ላይ የሚገኙ ሁለት መዝገቦችንም እናገኛለን። የመጀመሪያው በፌ/ዓ/ሕ/መ/ቁ 033/06 በቀን 28/12/05 በ

ፀጋው አለሙ ተካ
ዋሲሁን ንጉሱ ገብሬ
ጎዳዳው ፈረደ ማሞ
ማማይ ታከለ በየነና
ተገኝ ሲሳይ መንገሻ

ላይ የቀረበ ‘የአሸባሪው’ ኢሕአግ አባል የመሆን ክስ ሲሆን፤ በተመሳሳይ ሁኔታ የፌደራል ዓቃቢ ሕግ በክስ መዝገብ ቁጥር 174/06 በ02/11/06 ባቀረበው ክስ

አስማማው ደሴ ጣሰው
መብራታይ ይርጋ ተስፋዬ

ላይ የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጁን አንቀፅ 7(1) በመጥቀስ ‘በሽብርተኝነት’ ክስ አቅርቧል።

በ1987 ዓ.ም. የፀደቀው የኢትዮጵያ ሕገ-መንግስት የሀገሪቱን የአስተዳደር ስርዓት ከአሀዳዊ (Unitary) ወደ ፌደራል መንግስ ሲቀይር እንደ ምክንያት የጠቀሰው ዋነኛ ነገር ለታሪካዊ ጥያቄዎች መልስ መስጠትን፣ በአለፉ ስርዓቶች የተከፉ የተለያዩ ወገኖችን የከፊል ራስ ገዝነት (Semi-Autonomous) የሆነ ስልጣን በመስጠት ‘ቁስላቸውን መሻር’ ወ.ዘ.ተ. የሚሉ ሀሳቦችን ሲሆን ለእነዚህ ሀሳቦች መፈፀምም በዘጠኝ ክልሎች የተዋቀረ እና በዋናነት ዘውግን መሰረት ያደረገ የፌደራል ስርዓትን ዘርግቷል።
ገዥው ፓርቲ “ሕገ-መንግስቱ የፌደራል ስርዓት በመዘርጋት ጭቆናን ታሪክ አድርጓል፤ የብሔሮችን ጥያቄም ላንዴና ለመጨረሻ ጊዜ መልሷል።” በማለት በተደጋጋሚ ቢገልፅም ከላይ ባየናቸው የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ የመሬት እውነታዎች በኢትዮጵያ ውስጥ ካሉት ዘጠኝ ክልሎች በስድስቱ ውስጥ ማለትም፥ በኦሮሚያ፣ በአማራ፣ በሶማሌ፣ በትግራይ፣ በቤኒሻንጉል ጉሙዝና በጋምቤላ ክልሎች በብሔር ደረጃ የተቋቋሙ ‘ነፃ አውጪዎች’ በአሸባሪነት ተሰይመውና ተፈርጀው አይተናል።

በፌደራል ስርዓቱ ከተቋቋሙት ክልሎች 2/3ኛዎቹ በአንድም ሆነ በሌላ መንገድ መከፋታቸውን የሚገልፁ ታጣቂ ሀይሎች ያሏቸው ሲሆን በጣም የሚያሳስበው ደግሞ እነዚህ ሀይሎች ‘በአሸባሪነት’ የተፈረጁ መሆናቸው ነው። ታዲያ የኢትዮጵያ የፌደራል ስርዓት አልከሸፈምን? መሳሪያ አነሳ የተባለን ፓርቲ ሁሉ ‘የሽብርተኛ ድርጅት’ እያሉ መፈረጁስ ተገቢ ነውን? አሁን በስልጣን ላይ ያለው ቡድን ስልጣን የጨበጠው በመሳሪያ ነውና፣ የደርግ ስርዓት አሁን ያለው አይነት የፀረ-ሽብርተኝነት ሕግ ኖሮት ቢሆን ኢህአዴግ ‘አሸባሪ ድርጅት’ መባሉ እውን ነበር። በዚህ ሂደት ገዢው ቡድን ከቀጠለ ‘ደርግ በወደቀበት ወቅት 17 የታጠቁ ሀይላት ነበሩ’ እንደሚባለው ኢህአዴግ ከስልጣን በሚወርድበት ወቅትስ ስንት ‘የሽብርተኛ ድርጅቶች’ ይኖሩ ይሆን?
ዞን9 ይህንን ጽሁፍ ለማጠናከር የተጠቀምንበትን ከላይ ያለውን መረጃ አንኳን ብንወስድ ዘጠኝ የተለያዩ ቡድኖች ነፍጥ አንግበው የሚንቀሳቀሱ ሲሆን በዚህ አጭር ጽሁፍ ውስጥ በሂደት ላይ ያሉ የክስ ሂደቶች ቁጥር እንኳን 58 ተከሳሾችን ማየት ይቻላል፡፡ እነዚህ እኛ ማስረጃውን ማግኘት ያልቻልንባቸውን የክስ ሂደቶች እና ቀድሞ የተቀጡ ያለቁ ፋይሎችን እና ክልል ላይ የተደረጉ “የፍርድ ሂደቶቸን” አይጨምሩም፡፡
(ማስታወሻ: - በዚህ ንዑስ ርዕስ ስር የተጠቀምንባቸው 10 የሽብርተኝነት ክሶች በሙሉ ከነሀሴ 2005 እስከ ነሀሴ 2006 ዓ.ም. ድረስ ባለው የአንድ ዓመት ጊዜ ውስጥ ብቻ በፌደራል አቃቢ ሕግ የቀረቡ ሲሆኑ፣ ይህ ፅሁፍ በተፃፈበት ወቅትም ሁሉም መዝገቦች በቀጠሮ ላይ የሚገኙ ናቸው። )

‘It’s IslamoPhobic’?
ዓለማቀፉ የፀረ-ሽብርተኝነት ትግል ትኩረቱን በዋነኛነት የሙስሊሙ ዓለም ላይ ማድረጉ በተችዎች ዘንድ ‘የፀረ-ሽብርተኝነት ትግል ሳይሆን የተያዘው ኢስላምጠልነት (Islamophocia) ነው’ እስከመባል ደርሷል። ኢትዮጵያም የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጅ ስታፀድቅ በገዥው ስርዓት የተሰጠው ምክንያት “የፀረ-ሽብርተኝነት ትግላችንን ለማሳደግ ያስችለን ዘንድ የህግ ማዕቀፋችን ማሳደግ አለብን፤ ይሔም ከዓለማቀፉ እውነታ ጋር ለመራመድ ያስችለናል።” የሚል ነው።

ታዲያ የኢትዮጵያ የፀረ-ሽብርተኝነት ሕግ በውጤቱ እንዴት ሆነ? ብለን ተጨባጭ ምሳሌዎችን እያነሳን መመልከቱ ጉዳዩን ግልፅ ሳያደርገው አይቀርምና እስኪ እንመልከት።
የኢትዮጵያ ሙስሊም ኢስላምን (Ummah) ከኢትዮጵያዊነት ጋር አንድ ላይ ይዞ በሀገሩ ለመኖር ረጅም ጊዜን ያስቆጠረ ትግል አድርጓል፡ ‘የአሞራ ቤቱ ከዋርካ፣ የኢስላም ሀገሩ መካ’ ልባል አይገባኝም’ በማለት ለመብቱ መከበር ብዙ ደክሟል። ኢህአዴግ ስልጣን ላይ በወጣበት ወቅትም በብዙሀን ዘንድ የመብት መከበር ጉዳይ ላንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ይፈታል የሚል ተስፋ ተሰንቆም ነበር። ኢትዮጵያ በሕገ-መንግስቷ የሁሉንም ሀይማኖቶች እኩልነት በማወጅ፣ መንግስት በሀይማኖት ጉዳይ ላይ ጣልቃ አይገባም ብላ በመደንገግ የተሰነቀውን ተስፋ አለመለመችው። በተግባር ደረጃ ግን ከተለያየ የሀይማኖት ሰዎች ዘንድ መንግስት በሀይማኖታዊ ጉዳዮች ላይ ጣልቃ እየገባ ነው፣ እጁን ከሀይማኖታችን ላይ ያንሳልን። ወ.ዘ.ተ. የሚሉ ጥያቄዎች በየጊዜው እየተነሱና በመንግስት አካላት እየታፈኑ ዘልቀዋል።
የኢትዮጵያውያን ሙስሊሞችም ሁኔታ በዚህ ጥያቄ በመጠየቅ እና በመንግስት አካላት ጥያቄዎችን በመደፍጠጥ ነገሮች ሲመላለሱ ከቆዩ በኋላ ሙስሊሙ ሕብረተሰብ መሰረታዊ ጥያቄዎቹን በመወከሉት ልጆቹ አማካኝነት በተደራጀ እና ሰላማዊ በሆነ መንገድ ከጥር 2004 ዓ.ም. ጀምሮ አቀረበ። እነዚህ ወኪሎችም መንግስት ለጥቂት ጊዜም ቢሆን መፍትሄ ለማግኘት ጥያቄያቸውን ይዘው ከመንግሰት አካላት ጋር ሲደራደሩ ቆዩ፡፡
በአጋጣሚ ሆኖ የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ ጥቅም ላይ በሰፊው መዋል በጀመረበት ወቅት ላይ ነበርና ‘የሙስሊሙ የመፍትሔ አፈላላጊ ኮሚቴ’ የሙስሊሙን ጥያቄዎች ለተለያዩ አካላላት በሰላማዊ መንገድ ያቀረበው። እንግዲህ ከዛን ጊዜ ወዲህ ነው የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ በኢትዮጵያውያን ሙስሊሞች ላይ መበርታት የጀመረው።
ሕጉ ጥቃቱን የጀመረው የፌ/ዓ/ሕግ በክስ መዝገብ ቁጥር 122/05 በ19/02/2005 ዓ.ም.

አቡበከር አህመድ ሙሐመድ
አህመዲን ጀበል
መከተ ሙሄ መኮንን
ካሚል ሸምሱ ሲራጅ
በድሩ ሁሴን ኑርሁሴን
ያሲን ኑሩ ኢሳ
ሳቢር ይርጉ ማንደፍሮ
መሀመድ አባተ ተሰማ
አህመድ ሙስጠፋ ሀቢብ
ሙራድ ሽኩር ጀማል
አቡበከር አለሙ ሙሔ
ኑሩ ቱርኪ ኑሩ
ባህሩ ዑመር ሽኩር
ሙኒር ሁሴን ሀሰን
ሰዒድ አሉ ጀውሀር
ዩሱፍ ጌታቸው
ሙባረክ አደም ጌቱ
ካሊድ ኢብራሒም ባልቻ
አብዱረዛቅ አክመል ሀሰን
አሊ መኪ በድሩና
አብሩራህማን ኡስማን ከሊል

ላይ የፀረ-ሽብር ሕጉን አንቀፅ 3 (1, 2, 4 እና 6) እና አንቀፅ 4 ላይ የተመለከተውን በመተላለፍ በማለት ክስ ባቀረበበት ወቅት ሲሆን በክሱም ‘የሙስሊሞች የመፍትሔ አፈላላጊ ኮሚቴ’ የተባለ ‘የሽብርተኛ ድርጅት’ በመመስረት’ በማለት ‘ኮሚቴውን’ ‘የሽብርተኛ ድርጅት’ በማለት ሰይሞ ሌሎች ሙስሊም ጋዜጠኖችንና የሀይማኖት ሰዎች ‘የሽብርተኛ ድርጅቱ’ አካላት በማድረግ ክስ አቅርቦ በሒደት ላይ ይገኛል።
በጣም አስደንጋጡ እና አሳዛኙ ጉዳይ ደግሞ ህዝበ ሙስሊሙ በሰፊ ድጋፍ ይወክሉኛል በማለት የመረጣቸውን ሰዎች ‘አሸባሪ’ በማለት የመሰረቱትን ኮሚቴ ደግሞ ‘የሽብር ድርጅት’ ከማለት ባለፈ በአጠቃላይ ሙስሊሙ እያደረገ ያለውን ሰላማዊና በአፍሪካ የሰላማዊ ትግል እንቅስቃሴዎች ትልቅ ስኬት እና አብነት እንደሆነ Rene Lefortን ጨምሮ ታላላቅ ምሁራን እየገለፁት ያሉትን እንቅስቃሴ በመንግስት አካላት ከአለማቀፉ የሽብርተኛ ድርጅቶች ጋር ለማገናኘት እየተደረገ ያለው ሙከራ፣ ሙስሊሙን የኢትዮጵያዊነት ጠላት አድርጎ የመሳል ሁኔታ (ባንዲራ አቃጠለ ወ.ዘ.ተ. እያሉ)... ወ.ዘ.ተ. መኖሩ ነው። የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ ኢትዮጵያውያን ሙስሊሞችን በቀጥታ እያጠቃ ነው ብለን ለመደምደም ‘የሙስሊም መፍትሔ አፈላላጊ ኮሚቴ’ አባላት መታሰር ብቻ በቂ ሊሆን አይችልምና ተጨማሪ ማስረጃዎችን መፈለግ ያሻል። ስለዚህም እነሆ: -
የፌደራል ዓቃቢ ሕግ በመዝገብ ቁጥር 225/06 በ25/09/06 ዓ.ም. ባቀረበው ‘የሽብርተኝነት’ ወንጀል ክስ ‘የሙስሊሙ መፍትሔ አፈላላጊ ከተባለ የሽብርተኛ ድርጅት ጋር ግንኙነት አላችሁ’ በማለት

ኤልያስ ከድር ሽኩር
ሙባረክ ከድር ሀሰን
ቶፊቅ መሀመድ ዑመር
ፈይሰል አርጋው ኡመር
አብዱልመጅድ አብዱልከሪም
እስማኤል ሙስጠፋ ሀሰን
ሬድዋን አብደላ አህመድ
አንዋር ሱልጣን መሀመድ
አብዱላዚዝ ፋቱደን በድሩደን
ዳፋር ደጋ ሀሰን
ፋሩቅ ሰዒድ አብዶ
መሪማ ሀያቱ ዑመር
መሀመድ ዓሊ ሀሰን
መሀመድ አይለየን ገማ
አቡበክር ሰልማን ሙላና
ሙዓዝ ሙደስር አወል

የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጁ አንቀፅ 7(1) ተጠቅሶባቸው ክሳቸውን በእስር ሆነው እየተከታተሉ ይገኛሉ።
በተመሳሳይ በየ/ፌ/ዓ/ሕ/መ/ቁ 216/06 በተከፈተ ሌላ ክስ

አብዱልአዚዝ ጀማል አብዱ
ጅብሪል ይመር አበጋዝ
ስዑድ ሙሳ ሁሴን
ሀያት አህመድ ረዲ
ሳላሀዲን ሙሀመድ አህመድ

የተባሉ ግለሰቦችም የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጁ አንቀፅ 7(1) ተላልፈዋል፤ ‘ራሱን የሙስሊም መፍትሔ አፈላላጊ ኮሚቴ በማለት ከሰየመው የሽብርተኛ ድርጅት ጋርም ግንኙነት አላቸው’ በማለት ተመልክቷል።
በዚህ ብቻ አያበቃም። የፌደራል ዓቃቢ ሕግ በመዝገብ ቁጥር 164/06 ባቀረበው ‘የሽብርተኝነት ድርጊት ወንጀል’ ክስ ደግሞ

አህመድ ኢድሪስ ገበየሁ
አንዋር ኡመር ሰዒድ
ሷሊህ መሀመድ አብዱ
አደም አራጋው አህመድ
አብዱራህማን እሸቱ መሀመድ
ኢብራሒም ሙሔ ይማም
ዑመር ሁሴን አህመድ
ይመር ሁሴን ሞላ
ሙባረክ ይመር አየለ
እስማኤል ሀሰን ይመር
ከማል ሁሴን አህመድ
አብዱ ሀሰን መሀመድ
አህመድ ጀማል ሰይድ
ሙሀመድ ዩሱፍ መሀመድ

ላይ የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጁን አንቀፅ 3(1)፣ (6) እና (7) በመጥቀስ የአሸባሪነት ክሶችን አቅርቦባቸዋል።
በአጠቃላይ በአሁኑ ወቅት ሙስሊም ሆኖ መታሰር የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉን አንቀፆች የሚያስጠቅስ እስኪመስል ድረስ ሕጉ የሙስሊሙን ሕይወት አክብዶታል። የታሪካዊ ጭቆናዎች ሰለባ የነበረው ኢትዮጵያዊ ሙስሊም አሁን ደግሞ ‘የሽብር ምህዳሩን’ አጣቦት ይገኛል። የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጁ ተግባራዊነት እና ሰለባ እያደረጋቸው ያሉት የኅብረተሰብ ክፍሎች ስንመለከት ‘ሕጉ ኢስላም ጠል (Islamo-Phobic) ነው’ እንድንል ያደፋፍረናል። አሁን ለዚህ ጽሁፍ ማጣቀሻነት ሲባል የተጠቀምንባቸውን የክስ ፋይሎች ስንመለከት አንኳን 48 ሙስሊሞች በተለያየ የክስ ፋይል ተከሰው እናገኛለን፡፡
(ማስታወሻ: ሁሉም በዚህ ንዑስ ርዕስ ስር የተጠቀሱ የክስ መዝገቦች በቀጠሮ ላይ ያሉና የመጨረሻ ፍርድ ያላገኙ መሆናቸውን ልብ ይሏል።)

ዴሞክራሲን ‘ያንበረከከው’ ሕግ
ኢህአዴግ ስልጣን በያዘባቸው የመጀመሪያዎቹ ዓመታት ሲወደስባቸው ከነበሩት ተግባራት ዋነኞቹ ነፃ ተቋማትና የፖለቲካ ፓርቲዎች በነፃነት ይንቀሳቀሱ ዘንድ ፈቃድ መስጠቱ እና ለነፃ የፕሬስ ተቋማት እውቅና መስጠቱ የሚጠቀሱ ናቸው። በሒደት በተለይም ምርጫ 97ን ተከትሎ ግን ገዢው ፓርቲ ነፃ ተቋማትን፣ የፖለቲካ ፓርቲዎችንና የግል ፕሬሱን በመያዶች ሕግ፣ በፖለቲካ ፓርቲዎች አዋጅ እንዲሁም የፕሬስ አዋጅ በማውጣት ገዢው ፓርቲ የተወደሰባቸውን ተግባራት አንድ ባንድ መደፍጠጥ ጀመረ። ከሁሉም አስከፊውና ሁሉንም ከመንግስት መዋቅር ውጭ ያሉ ተቋማትን በአንድ ላይ ዝም ያስባለው እና ትንሽ እንቅስቃሴ በታየ ቁጥር ብቅ ያለ ወደ እስር የሚወረውረው በ2001 ዓ.ም. የወጣው የኢትዮጵያ የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጅ ነው።

በሰላማዊ መንገድ የፖለቲካ ትግል ለማድረግ የወሰኑ ግለሰቦች ‘ከሽብርተኛ ድርጅቶች ጋር ግንኙነት አድርጋችኋል’ በሚል ምክንያት (pretext) የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ የተመዘዘባቸው እና እስከ እድሜ ልክ እስራት የተፈረደባቸው እንደ አንዷለም አራጌ እና በቀለ ገርባ ያሉ ግለሰቦች በፊተኛው ረድፍ እናገኛለን። የጋዜጠኝነት የሙያ ግዴታቸውን እየተወጡ እያሉ በመሀሉ ‘አሸባሪዎች’ ናችሁ ተብለው በፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ የተወነጀሉትን እንደ እስክንድር ነጋ፣ ርዕዮት ዓለሙ እና ውብሸት ታዬ ያሉ ጋዜጠኞችን እናገኛለን። ክሳቸው በሒደት ላይ የሚገኙ ግለሰቦችን ጉዳይ መመልከታችን የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጁ ማንን ለማጥቃት የተመዘዘ እንደሆነ በግልፅ ያስረዳናል።

የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጁ ከፀደቀበት ጊዜ ጀምሮ ብዙም ባልተለመደ መልኩ ፖሊስ በመጀመሪያ በመደበኛ የወንጀል ሕግ አግባብ መሰረት ‘ሕገ-መንግስታዊ ስርዓቱንና ሕገ-መንግስቱን በሀይል ለማፍረስ በመሞከር ወንጀል ሙከራ’ ጠርጥሬያቸዋለሁ በማለት ስድስት ጦማሪያንንና (ማለትም በፍቃዱ ኃይሉ፣ ናትናኤል ፈለቀ፣ ማህሌት ፋንታሁን፣ አጥናፉ ብርሃኔ፣ ዘላለም ክብረት እና አቤል ዋበላ) እንዲሁም ሶስት ጋዜጠኞችን (ማለትም አስማማው ኃ/ጊዮርጊስ፣ ኤዶም ካሳዬና ተስፋለም ወ/የስ) ከሶ የጊዜ ቀጠሮ እየጠየቀ ቢሔድም የመደበኛው የወንጀል ሕግ ስነስርዓቶች አልተመቹትምና የሁሉም ማጥቂያ ወደሆነው የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጁ ጉዳዩን በመውሰድ እና ጦማሪ ሶልያና ሽመልስን በመጨመር በ10 ተከሳሾች ላይ በቀን 09/11/2006 በፌ/ዓ/ሕ/መ/ቁ 05/07 በተዘጋጀ ክስ “ግንቦት ሰባት የተባለ የሽብርተኛ ድርጅትን መመሪያ በመቀበል፣ ኦነግ የተባለ የሽብርተኛ ድርጅትን መመሪያ በመቀበል እንዲሁም በክሱ ላይ ስሙ ያልተጠቀሰ (ምናልባትም ዞን 9) የሽብርተኛ ድርጅትን በማቋቋም ‘የሽብርተኝነት ድርጊቶችን’ (ድርጊቶቹ የትኞቹ እንደሆኑ በክሱ አልተጠቀሰም) ለመፈፀም ሲያሴሩ፣ ሲያቅዱ፣ ሲዘጋጁና ሲያነሳሱ ተይዘዋል።” በማለት ክስ አቅርቧል። የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉም የተለመደውን ጋዜጠኞችን የማሰር ሒደቱን አጠናክሮ በመቀጠል ብዙም ያልተለመደውን ጡመራንም (Blogging) አካቶ፣ በነፃነት የተደራጀ ማንኛውም ዓይነት ስብስብ ‘የሽብርተኛ ስብስብ ነው’ ወደ ሚል አስደንጋጭ ደረጃ ከፍ አድርጎታል።

ምናልባትም በሰላማዊ መንገድ የሚታገሉ ፓርቲዎች ላይ የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ የማይደርስ የሚመስለው ካለ ቀጣዮቹ ተጠቂዎች (victims) ጥሩ ማስረጃዎች ይሆኑታል። የግንቦት ሰባት ከፍተኛ አመራር የሆኑት አቶ አንዳርጋቸው ፅጌ በየመን፥ ሰንዓ ተይዘው ለኢትዮጵያ መንግስት ተላልፈው በተሰጡበት ቅፅበት ከተለያዩ ሰላማዊ ትግል ለማድረግ ተመዝግበው እየተንቀሳቀሱ ካሉ የፖለቲካ ፓርቲዎች ላይ አባላትን በሽብርተኝነት ድርጊት ወንጀል ጠርጥሬያቸዋለሁ በማለት ፖሊስ አስሮ በፌደራል የወንጀል ምርመራ ዘርፍ ምርመራ እየተካሄደባቸው እንደሆነ ይታወቃል።

በዚህም መሰረት አብርሀ ደስታ ከአረና ለፍትህና ለነፃነት የፖለቲካ ፓርቲ፣ ሀብታሙ አያሌውና ዳንኤል ሺበሺ ከአንድነቱ ለፍትህና ለዴሞክራሲ ፓርቲ፣ የሺዋስ ወንድማገኝ ከሰማያዊ ፓርቲ በማሰር በፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ አማካኝነት ከሶ ይህ ፅሁፍ በተፃፈበት ወቅት ፖሊስ የጊዜ ቀጠሮ እየጠየቀ በፌደራል የወንጀል ምርመራ ዘርፍ ማረፊያ ቤት አስሯቸው ይገኛል። በተጨማሪም ቀደም ብለው ተከሰው በፌደራል የወንጀል ምርመራ ዘርፍ (ማዕከላዊ) የሚገኙትን አቶ አፍሪካ ከበደ ከኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ (ኦፌስ) እንዲሁም አቶ ታምራት ታዬ ከመላው ኢትዮጵያ አንድነት ድርጅት (መኢአድ) አብረን ስናየው የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጁ በሀገሪቱ ውስጥ እየተንቀሳቀሱ የሚገኙትን ዋነኛ የፖለቲካ ፓርቲዎች በጠላትነት በመቁጠር ከሁሉም ፓርቲዎች የተለያዩ ግለሰቦችን የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ ሰለባ (booty) አድርጓል።
በአጠቃላይ ለዴሞክራሲ ማደግ ዋነኛ መሰረቶች የሆኑትን ነፃ ፕሬስ፣ የፖለቲካ ፓርቲዎች እና ነፃ ስብስቦችንና ተቋማትን የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጁ ድል አድርጓቸዋል። ዴሞክራሲንም አሁን ባለው የኢትዮጵያ የፖለቲካ ምህዳር ቦታ የሌለው ሀሳብ እንደሆነ በተግባር (by implication) ተበይኗል።

የፀረ-ሽብርተኝነት ሕግ የበላይነት (Rule of Anti-Terrorism Law)

የፀረ-ሽብርተኝነት ህጉ እያዳረሰ ያለውን ሁለንተናዊ ጉዳት ከነሰለባዎቹ ማንነት በዚህ ፅሁፍ ማቅረባችን የችግሩ መነሻና መድረሻ ሕጉ ነው በሚል አይደለም። ይልቁንም የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ የአምባገነንነት መገለጫ (An epitome of dictatorship) ነው ወደሚል አቅጣጫ ስለሚያመራንም ጭምር ነው። ከሕጉ ጀርባ ዴሞክራሲያዊ ሕልምን የመጨፍለቅ ዓላማ ያለው አካል መሳሪያ ሆኖ የቀረበ አዋጅ ነው።
ሕጉ የማያንኳኳው ቤት አይኖርም። ከሕጉ ‘ባለቤት’ ውጭ። በአፈፃፀሙም ማንኛውንም ዓይነት ድርጊት ከሳሹ መንግስት በፀረ-ሽብርተኝነት ህጉ አማካኝነት መክሰስ ይችላል ወደሚል የፍርድ ቤት ትርጉም ደርሰናል። ከሕጉ አፈፃፀሙ ይከፋል። የዜጎችን ሕገ-መንግስታዊ መብቶች ‘ወንጀሉ እኮ ሽብር ነው’ በሚል አስገራሚ ምክንያት ወደጎን ተደርጓል። አቃቢ ሕግ የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉን በመጥቀስ እያቀረባቸው ያሉት ክሶች በሙሉ በመደበኛው የወንጀል ሕግ የተሸፈኑ ቢሆንም ‘ጉዳዩ እኮ ሽብርተኝነት ነው’ በሚል የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ አድማሱን በማስፋት መብቶቸን ለመጣስ የተለየ የህግ ማእቀፍ በመፍጠር ግዳይ መጣሉን ቀጥሎበታል።
በፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ አንቀፅ 36(1) ላይ እንዲህ ተደንግጓል: -
“ከዚህ አዋጅ ጋር የሚቃረን ማናቸውም ሕግ፣ ደንብ፣ መመሪያ ወይም የአሰራር ልማድ በዚህ አዋጅ በተመለከቱ ጉዳዮች ላይ ተፈፃሚነት አይኖረውም።”
ይህ ተራ አዋጅ አይደለምና ከላይ በአዋጁ አንቀፅ የተገለፀው ‘ማናቸውም’ የሚል ቃል በእርግጥም ሕገ-መንግስቱንም ይጨምራል። ከሕገ-መንግስት የበላይነት ወደ የፀረ-ሽብርተኝነት ሕግ የበላይነት የተሸጋገረች ኢትዮጵያ! በፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ እየተመራችም የ2007 ዓ.ም. አምስተኛውን ሀገራዊ ‘ምርጫን’ ‘ፍትሀዊና ሰላማዊ’ በሆነ መንገድ ለማከናወን ደፋ ቀና እያለች ሲሆን ጥያቄው ደግሞ ምርጫው እየተቃረበ ሲሄድ የተፎካካሪ ፓርቲዎች ‘የሽብርተኛ ድርጅትነት’ ይረጋገጥ ይሆን? የሚለው ነው።

[1] በሰኔ 2006 ዓ.ም. ከሞያሌ ኢትዮጵያ በኢትዮጵያ የብሔራዊ መረጃና ደህንነት አባላት ታፍኖ ይህ ፅሁፍ እስከተፃፈበት ጊዜ ድረስ በፌደራል ፖሊስ የወንጀል ምርመራ ዘርፍ የሚገኘው የ14 ዓመት ልጅ ሲሆን። ፖሊስም ‘የኦሮሞ ነፃነት ግንባር (ኦነግ)ከተባለ የሽብርተኛ ድርጅት ጋር ግንኙነት አለህ’ በማለት የፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉን በመጥቀስ የ28 ቀናት የጊዜ ቀጠሮ እየጠየቀበት በእስር ላይ ይገኛል።

[2] ከፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ የመጀመሪያ ሰለባዎች አንዱ የሆኑት አቶ ፅጌ ገብረማርያም አሁን በእስር ላይ የሚገኙት የአቶ አንዳርጋቸው ፅጌ አባት ሲሆኑ፤ ልጃቸውን ለመጠየቅ ወደ እንግሊዝ ሀገር በሔዱበት ጉዳይ ‘ከሽብርተኞች ጋር ግንኙነት አድርገዋል’ ተብለው የ8 ዓመት ፍርድ በተፈረደባቸው ወቅት የ80 ዓመት አዛውንት ነበሩ።

[3] ይሄን ስምን ቀይሮ አንድን ጉዳይ የማቅረብ አካሄድ የወሰድነው William Easterly የተባሉ ምሁር ‘The Tyranny of Experts’ ባሉት መፅሐፋቸው Uganda ውስጥ የደረሰን የአካባቢ ውድመት America, Ohio ውስጥ እንደደረሰ አድርገው ለአንባብያን ይገባ ዘንድ ካቀረቡበት አካሄድ ነው።

[4] የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት የልደታ ምድብ በአሁኑ ወቅት ካሉት 20 ችሎቶች ውስጥ ሁለቱ፣ ማለትም አራተኛ እና አስራ ዘጠነኛ ወንጀል ችሎቶች ‘በፀረ-ሽብርተኝነት’ ሕጉ አማካኝነት የሚቀርቡ ክሶችን የሚመለከቱ ሲሆን በችሎቶቹ የሚሰየሙት ዳኞችም በየጊዜው ይቀያየራሉ። ነገር ግን በችሎቶቹ በቋሚነት ተሰይመው ‘የሽብርተኝነት’ ክሶችን እየተመለከቱ ያሉት ዳኞች ባህሩ ዳርቻ፣ ብስራት ተህልቁ፣ ቀናቴ ሆና፣ ሸለመ በቀለ፣ ወ.ዘ.ተ.

የአሜሪካ መንግስት የሽብር መረጃ የሚጠቁመው ሕወሓትን ወይንስ አልሸባብን ? መረጃ አዘል ዘገባ ምንሊክ ሳልሳዊ

- ሕወሓት አልሸባብን ሽፋን አድርጎ ፍንዳታ ለመፈጸም እንዳቀደ መረጃዎች ያሳያሉ።
- አሜሪካ ብሄራዊ ጥቅሟን ላለማጣት ከፍተኛ የዲፕሎማሲ ስራዎች እየሰራች ነው።
- አልሸባብ ላይ ማሳበብ ለምን አስፈለገ ?

በምስራቅ አፍሪካ ይንቀሳቀሳሉ ከሚባሉት የአሸባሪ ቡድኖች ስሙ በዋነኛነት የሚጠቀሰው አልሸባብ በቡድን ደረጃ የታጠቀ ሲሆ በመንግስታዊ ሽብርተኝነት ስሙ ተመዝግቦ የሚገኘው የሕወሓት ቡድንም ሌላኛው ነው። እንዲሁም ሻእቢያ በግርግር መሃል ለመሹለክለክ ቢፈልግም ሊቀናችው ካልቻሉ ግን በምክር እና ጥቆማ እንደ አልሸባብ ካሉ የሽብር ድርጅቶች ጀርባ ሲንቀሳቀስ ከመታየቱም አልፎ አሰልጣኞችን እስከ ሶማሊያ መላክ የደረሰ ድርጅት ነው።

የአሜሪካን መንግስት በምስራቅ አፍሪካ ስላሉ ድርጅቶች በቂ መረጃ ያለው ሲሆን ዋናው አትኩሮት አልሸባብን አድርጎ ይንቀሳቀስ እንጂ በአልሸባብ ጀርባ እና ሽፋን የሽብር ወንጀል የሚፈጽሙ ድርጅቶች በተለይ በኢትዮጵያ ሕወሓት እና ሻእቢያ መሆናቸውን በቂ መረጃ አለው። የአሜሪካ መንግስት ይህን ሰሞን ዜጎቹ በኢትዮጵያ ውስጥ ሲንቀሳቀሱ በተለይ ቦሌ ተብሎ በሚጠራው አከባቢ አልሸባብ ጥቃት ሊያደርስ ይችላል የሚል ስጋት እንዳለው የሚገልጽ ዲፕሎማሲያዊ መረጃ ለዜጎቹ መበተኑ እሙን ነው።

በዋሽንግተን ዲሲ የወያኔ ኤምባሲ ውስጥ የተከሰተው ወያኔን ያዋረደ እና እንደ መንግስት ያሳፈረ ድርጊት ከተከሰተ እና የጦር መሳሪያ ስም ለመጥራት በሚፈራበት ከተማ ዋሽንግተን ላይ የቶክስ እሩምታ የለቀቀው የሕወሓት የሽብር ሰው ተይዞ ወደ ኢትዮጵያ መሰናበቱን አሊያም መጠረዙን አስታኮ የዲፕሎማሲ ሽንፈት የደረሰበት ወያኔ በአሜሪካ ድርጊት ካለመደሰቱን በላይ በተኳሹ ላይ ክስ እንደሚመሰረት ሲያውቅ እርር ድብን በማለቱ በአሜሪካ ጥቅሞች አሊያም ዜጎች ላይ አልሸባብን ሽፋን አድርጎ በቀል ሊወስድ ይችላል የሚል እደምታ ከመጠርጠሩም ሌላ አሜሪካ ስጋቷን አስታካ ጥንቃቄ እንዲወሰድ መረጃዎችን በትናለች።

ሕወሓት የበቀል ድርጅት እንደሆነ የምታውቀው አሜሪካ ዲፕሎማሲያዊ መንገዶችን ተጠቅማ በሕወሓት የሚመጣውን የበቀል ብትር ለማስቀረት ስትል የአልሸባብን ስም ጠርታ መንቃቷን ተናግራለች።ሕወሓት በምስራቅ አፍሪካ እና መካከለኛ ምስራቅ ላይ ክፍተኛ የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ ወንጀሎችን እንደሚሰራ አሜሪካ የተጣራ መረጃ አላት።ከምስራቅ አፍሪካ ተንቀሳቅሶ እስከ ኢራቅ ኩርድ ድረስ ህገወጥ የመሳሪያ የሰዎች እንዲሁም የሰዎች አከላት ዟር በሕወሓት እንደሚፈጸም አሜሪካ በቂ መረጃዎች እንዲሁም አሸባሪ ከሚባሉ እንደ አልቃይዳ አልሸባብ እና ኬኬኬ የመሳሰሉ ድርጅቶች ጋር ሕገወጥ ግንኙነት እንዳለው አስረግጣ ታውቃለች።

የአሜሪካ መንግስት አንድ ጠንካራ ተቃዋሚ ኢትዮጵያ ውስጥ ማምጣት እንዳልቻለ እና ህዝብን አቅፎ የሚያሳምን መሪ አለመፈጠሩ የሕወሓትን የሃይል ሚዛን እንዳሳደገው በዲፕሎማቶቿ አማካኝነት በተደጋጋሚ ተናግራለች።የፖለቲካ ተንታኞችን ይህንን አስረግጠው ተንፍሰውታል። የሕወሓት የሃይል ሚዛን ለመጣል የሚችል ታማኝ ፖለቲከኛ በምስራቅ አፍሪካ ኢትዮጵያ ውስጥ መፍጠር አለመቻሉ የሽብር መንግስት የመስፋፋት አዝማሚያው እያደገ እንደሄደ ፖለቲከኞች አፋቸውን ሞልተው እየተናገሩ ነው።

አሜሪካ በምስራቅ አፍሪካ ያላትን ብሄራዊ ጥቅም ላለማበላሸት እንዲሁም አስተማማኝ የሆነ ሃይል ለብሄራዊ ጥቅሟ በምስራቅ አፍሪካ አለመኖሩ ሕወሓት ላይ ሙጭጭ እንድትል አድርጓታል። አሜሪካ በሕወሓት ላይ ልታደራጅ ያቀደችው በኢትዮጵያውያን የሚመራ አልሸባብ እና ቦኮ ሃራማ መሰል የአሸባሪ ድርጅትም ከኢትዮጵያውያን መልካም ትብብር በማጣቷ መደናቀፉ በቅርብ ርቀት ላይ በአሜሪካ ውጪ ጉዳይ ቢሮ የተደረጉ ውይይቶች ምስክሮች ናቸው።