ደራሲ ጋዜጠኛ እና ዲፕሎማት አምባሳደር ዘውዴ ረታ አጭር የሕይወት ታሪክ (1927 - 2008) እና መጽሃፎቻቸው


የኤርትራ ጉዳይ
በዚህ ርዕስ ተጽፎ የቀረበው ታሪክ በሶስት ዋና ዋና ጉዳዮች ላይ የተመረኮዘ ነው፡፡
1ኛ. አብዛኛው የኤርትራ ሕዝብ ፣ ከባዕድ አገዛዝ ለመላቀቅና ወደ መሠረት አገሩ ወደ ኢትዮጵያ ለመመለስ ኢትዮጵያ ወይ ሞት ብሎ በመታገል ምን ያህል መከራና ፈተና እንደተቀበለ
2ኛ. የቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ መንግሥት ኤርትራን ከኢትዮጵያ ጋር ለማዋኃድ በአራቱ ኃያላን መንግሥታት ዳንነትና ቀጥሎ በተባበሩት መንግሥታት ሸንጎ ላይ ለብዙ ዓመታት ያደረገው ፋታ የሌለው ሙግት ምን ውጤት እንደሰጡ
3ኛ. በተባበሩ መንግሥታት ሸንጎ ላይ ኤርትራ በፌዴሬሽን ከኢትዮጵያ ጋር እንድትቀላቀል ፣ ፍርዱ እንዴት እንደተወሰነና፣ ከዚያም ለአሥር ዓመታት የተካሄደው የፌዴሬሽን አስተዳደር በምን መልክ ይሠራበት እንደነበረና በኃላም በምን አኳኋን እንደፈረሰ
እውነተኛውን ታሪክ የኢትዮጵያና የኤርትራ ሕዝቦች እንዲያውቁት በዝርዝር የተዘጋጀና ከፍ ያለ ጥረት የተደረገበት ነው፡፡

======================================================================


ተፈሪ መኰንን ረዥሙ የሥልጣን ጉዞ
በሚል ርዕስ እንደ አ.አ. በሐምሌ 1905 ዓ.ም. ለአንባቢዎች የቀረበው መጽሐፍ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ንጉሠ-ነገሥት ሆነው ኢትዮጵያን መምራት ከመጀመራቸው በፊት ደጃዝማች ተፈራ መኰንን ከሐረር ጠቅላይ ገዥነት ተነስተው በምን አኳኋን ባለሙሉ ሥልጣን አልጋወራሽ ለመሆን አንደበቁና ዘውድ እስከጫኑበት ጊዜ ድረስ የኢትዮጵያን መንግሥት ሲመሩ እንደቆዮ የሚያስረዳ ነው፡፡
ብዚዎች አንባቢዎች አንደሚያውቁት ከአፄ ምኒልክ ሕየወት ፍጻሜ በኋላ በአገራችን በያለበት እየተቀመመ የሚሠራጨው የአፈ ታሪክ ተፈሪ መኮንን የኢትዮጵያ መሪ ለመሆን የበቁት ልጅ ኢያሱን በኩዴታ ጥለው ንግሥት ዘውዲቱን በሐኪም መርፌ አስገድለው ነው የሚል ነው፡፡
ደራሲው በዚያን ዘመን የተካሄደውን የኢትዮጵያን ታሪክ ለረዥም ጊዜ ምርምርና ጥናት በማካሄድ
1ኛ. ልጅ ኢያሱ ከሥልጣን እንዴት እንደወረዱ ፣ ወይዘሮ ዘውዲቱ ምኒልክ ንግሥተ ነገሥታት ተብለው ዘውድ ለመጫን እንደበቁ
2ኛ. ለመንግሥቱ ሥራ አመራር የራስ መኰንን ልጅ ተፈሪ መኰንን ባለሙሉ ሥልጣን እንደራሴና አልጋ ወራሽ ሆነው እንደተመረጡ
3ኛ. ንግሥተ ነገሥታት ዘውዲቱ ምኒልክ ከዚህ ዓለም በሞት እንደተለዩ ትክክለኛውን ታሪክ ለአንባቢዎች ለማቅረብ ደራሲው ብርቱ ጥረት አድርጓል፡፡
====================================================================


የቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ መንግሥት
ርዕሱ እንደሚያስረዳው ኢትዮጵያን ለአርባ አምስት ዓመታት ያህል በንጉሠ ነገሥትነት ሲያስተዳድሯት የኖሩት ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ የመጀመሪያዎቹን የሃያ አምስት ዓመታት የመንግሥታቸውን አመራር ታሪክ ይህ መጽሐፍ ተንንትኖ አቅርቧል፡፡
በዚህ በሃያ አምስት ዓመታት ዘመነ መንግሥት ውስጥ
1ኛ . የፋሽስት ጣሊያን ወረራ አመጣጥ
2ኛ. የኢትዮጵያን ነጻነት ለማዳን ንጉሠ ነገሥቱ በዤኔቭ የመንግሥታት ማህበር ሸንጎ ላይ ያደረጉት ሙግትና በመጨረሻም ሊግ ኦፍ ኔሽን ያደረገው አሳዛኝ ውሳኔ
3ኛ. ሙሶሊኒ ከሂትለር ጋር ተሰልፎ የአውሮፓን መንግሥት በጦር ሲወጋ ፣ እንግሊዞች የኢትዮጵያን ነፃነት ለማስመለስ አገራችንን ከያዙ በኋላ የጫኑብን የሞግዚት አስተዳደር እንዴት እንደነበረ
4ኛ. ነፃነታችን ከፋሽስት እጅ ከተመለሰ በኋላ ከእንግሊዞች የሞግዚት አስተዳደር ለመላቀቅ ምን ያህል ድካም እደጠየቀ
5ኛ. ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ በምሥጡር ወደ ስዌዝ ካናል ተጉዘው ከአሜሪካው መሪ ከፕሬዚዳንት ሩዝቬልት ጋር ያደረጉት ንግግር
6ኛ. የኢትዮጵያ ከእንግሊዞች የሞግዚት አስተዳደር ከተላቀቀች በኋላ በአገር ውስጥ የሁለት ሰዎች (መኮንን ሀብተወልድና ወልደ ጊዮርጊስ ወልደ ዮሐንስ) የሥልጣን አነሳስና ትብብር ንጉሠ ነገሥቱን ምን ያህል እንደአሳሰባቸው
7ኛ. ከእነዚህ ከሁለቱ ሰዎች መካከል የሥልጣን ኃይላቸው አስጊ ሆኖ የተገመተውን ፣ ጸሐፊ ትዕዛዝ ወልደ ጊዮርጊስን በሽረት ከካቢኒያቸው ለማራቅ ንጉሠ ነገሥቱ የወሰዱት እርምጃ
በዚህ መጽሐፍ ውስጥ በዝርዝር ስለተገለጸ የኢትዮጵያ ሕዝብ ይህንን እውነተኛ ታሪክ አንብቦ ለመረዳት ይችላል፡፡
http://zewderetta.com/

 
ታዋቂው ዲፕሎማት የታሪክ ምሁር ደራሲ እና ጋዜጠኛ አምባሳደር ዘውዴ ረታ በ81 አመታቸው በለንደን አረፉ::የአምባሳደር ዘውዴ ረታን (1935 – 2015) ነፍስ ይማር! ለቤተሰቦቻቸውና ወዳጅ ዘመዶቻቸውም መጽናናትን ይስጥ! ስላበረከቱልንና ስላስተማሩን መልካም ነገር ሁሉ እናመሰግናለን!
የአምባሳደር ዘውዴ ረታ አጭር የሕይወት ታሪክ
ዘውዴ ረታ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር ነሐሴ 7 ቀን 1927 ዓ.ም አዲስ አበባ ተወለደ
ከ1033 እስከ 1945 ዓ.ም ቀድሞ ደጃዝማች ገብረ ማርያም ይባል በነበረውና ኋላ ሊሴ ገብረማርያም ተብሎ በተሰየመው የፈረንሣይ ትምህርት ቤት የመጀመሪያውንና የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱን አከናውኗል፡፡
ከ1945 እስከ 1948 ዓ.ም በጋዜጣና ማስታወቂያ መሥሪያ ቤት የቤተመንግሥት ዜና ጋዜጠኛና በራዲዮ ዜና አቅራቢ
ከ1948 እስከ 1952 ዓ.ም በፓሪስ የጋዜጠኝነት ሞያ በማጥናት በዲፕሎማ ተመረቀ
ከ1952 እስከ 1954 ዓ.ም የኢትዮጵያ ድምፅ ጋዜጣና የመነን መጽሔት ዲሬክተር
ከ1954 እስከ 1955 ዓ.ም የኢትዮጵያ ሬዲዮ የብሔራዊ ፕሮግራም ዲሬክተር
ከ1955 እስከ 1958 ዓ.ም የኢትዮጵያ ወሬ ምንጭ ዋና ዲሬክተር
ከ1958 እስከ 1960 ዓ.ም የማስታወቂያ ሚኒስቴር ረዳት ሚኒስትር
ከ1960 እስከ 1962 ዓ.ም የኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት ድርጅት ዋና ሥራ አስኪያጅ
ከ1956 እስከ 1962 ዓ.ም የፓን አፍሪካ ኒውስ ኤጀንሲ ማኅበር ፕሬዚዳንት
ከ1962 እስከ 1967 ዓ.ም ወደ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ተዛውሮ
በፓሪስ የኢትዮጵያ ኤምባሲ ሚኒስትር ካውንስር
የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ም/ሚኒስቴር
በሮም እና በቱኒዚያ የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት አምባሳደር ሆኖ ሠርቷል
በጠቅላላው በቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ዘመነ መንግሥት የሀያ ሁለት ዓመታት አገልግሎት ካበረከተ በኋላ በደርግ ዘመን ከ1967 ዓ.ም ጀምሮ ስደተኛ ሆኖ በአውሮፓ በቆየበት ዘመን በሮም የኢንተርናሽናል ድርጅት ውስጥ (IFAD) ለአሥራ ሦስት ዓመታት በፕሮቶኮልና በመንግሥታት ግንኙነት ጉዳይ ኃላፊ ሆኖ ሠርቷል፡፡
በ1959 ዓ.ም ጋብቻውን መሥርቶ ከሕግ ባለቤቱ ከወይዘሮ ገሊላ ተፈራ ጋር ሦስት ልጆች አፍርተው ኖረዋል፡፡ ከንጉሠ ነገሥቱ መንግሥት የምኒልክ የመኮንን ደረጃና የኢትዮጵያ የክብር ኮከብ አዛዥ መኮንን ኒሻን ተሸልሟል፡፡ እንዲሁም ከአፍሪካ ፣ ከእስያና ከአውሮፓ በድምሩ ከሀያ ሁለት አገሮች የታላቅ መኮንን ደረጃ ኒሻኖች ተሸልሟል፡፡ ከዚህ ቀደም በ1945 እና በ1946 ዓ.ም ካዘጋጃቸው አራት ቲያትሮች ሌላ ፤ በ1992 ዓ.ም የኤርትራ ጉዳይ በ1997 ዓ.ም ተፈሪ መኮንን በቅርቡም የቀድሞ ኃይለሥላሴ መንግሥት የተሰኙትን መጻሕፍቶች ጽፏል፡፡
ምንጭ፦ http://zewderetta.com/
ነፍስ ይማር!!

ወያኔ/ኢሕአዴግ በውይይት ያምናል ብሎ ማሰብ መርዝ እንደመጠጣት ይቆጠራል::

Minilik Salsawi (ምንሊክ ሳልሳዊ)  የኢትዮጵያ ፖለቲካ ሰከን ያለ እና ረጋ ያለው ወዳጅ ይፈልጋል::በፈላ ሰአት ሁሉ በስሜት መነዳት በፕሮፓጋንዳ መደበላለቅ ትልቅ አደጋ ያስከትላል::እኛ የለውጥ ሃይሎች ማለት ከራሳችን እና ከባለፈው ሂደቶቻችን መማር ያልቻልን የራሳችን ጠላቶች እንደሆንን እዚህ ደርሰናል::የወያኔ ጉጅሌ አገዛዝ ምርጫውን አሸነፍኩ ባለ ማግስት ተቃዋሚዎችን በምመሰርተው መንግስት ውስጥ ሃሳባቸውን አሳትፋለው ብሎ ሲያቅራራ ነበር::መወያየት መመካከር ልዩነትን አቻችሎ በሃገራዊ አጀንዳ ዙሪያ መስራት ታላቅነት ነው ይህ ግን ወያኔ ጋር የለም ወያኔ መሰሪ ነው እባብ እንደወዳጅ እያጫወተ ከጀርባ የሚያርድህ ነው::ኑ እንወያይ ኑ እንመካከር ብሎ ስንቱን ፓርቲ አክስሟል…ስንቱን አድክሟል…ስንቱን ታጋይ ከጨዋታ ውጪ አድርጓል..ኧረ ስንቱን ?
 
በአሁኑ ወቅት እስር ቤት ያሉ እንደ አንዱአለም እና ሃብታሙ ያሉ በሳሎች የዚሁ የእንወያያ ጥሪ ሰለባ ናቸው:;ጥርስ የተነከሰባቸው ወያን በጠራቸው የውይይት መድረኮች ላይ በተናገሩት ሕዝባዊ ጠንካራ ንግግሮቻቸው ነው::ወያኔ በውይይት እና በመመካከር የሚያምን ቢሆን ኖሮ ብርሃኑ ነጋን የሚያክል የስልጣን ጥም ያሌለበት ምሁር እና ለሃገር የሚጠቅሙ ሰዎች (ቢያዋጣም/ባያዋጣም) የትጥቅ ትግል እናደርጋለን አይሉም ነበር:;ወያኔ በውይይት እና በመመካከር ቢያምን ኖሮ ሃሳባቸውን በነጻነት የገለጹ ባለ ብዕር ኢትዮጵያውያንን ካለምንም ማስረጃ ወህኒ አያጉራቸውም ነበር:;ሌላም ምሳሌ አለ በወንድማችን አቡበከር አህመድ የሚመራው የመፍትሄ አፈላላጊ ኮሚቴያችን የሕዝበ ሙስሊሙን ጥያቄ ይዞ ሲነሳ ኑ ተወያዩ እንወያይ ብሎ ባስቀመጣቸው ቢሮ የተያዘው ቃለ ጉባዬ ቀለም ሳይደርቅ ነው ንጹሃኑን አሸባሪ ብሎ የፈረጃቸው:: ሌላም ሌላም ብዙ ማለት ይቻላል::ከአማራጭ ሃይሎች ምክር ቤት ጀምሮ እስከ ራሱ እስከጠራው አይሲስ ሰልፍ ድረስ ወያኔ በዜጎች ላይ መሰሪ ተግባሩን ተግብሯል::

ወያኔ ወይይት ማለት ለሱ በተቃዋሚ ፖለቲካ ፓርቲዎች ላይ ለማሾፍ እና ለመዝናናት የሚጠቀምባት የፖለቲካ ማጭበርበር እንዲሁም የዋሃንን ለማታለል እና ምእራባውያንን ቀልብ ለመግዛት ብሎም የሚያፍናቸውን እና የማይፈልጋቸውን የፖለቲካ ሰዎች ለመለየት ይጠቀምበታል::በሃገር ቤት የሚገኙ በሰላማዊ መንገድ የሚንቀሳቀሱ ፓርቲዎች የወያኔን መሰሪ ፖለቲካ ጠንቅቀው ያውቁታል::ወያኔ ምንም የሚፈይደው ነገር እንደሌለም አሳምረው ያውቁታል::ወያኔ ኑና ላወያያቹ ያለው ላለፉት አስርተ አመታት ተወቅጦ ተወቅጦ ያልተሳካውን እና ሲንከባለል ለዛሬ የደረሰውን የከሰረውን የትራንስፎርሜሽን እና እድገት እቅድ እንጂ በሃገሪቱ ስላሉት ችግሮች አይደለም::ይህ ድህነትን እቀርፍበታለው ያለው እቅዱ እንኳን ድህነትን ሊቀርፍበት ይቅርና የደሃ ደሃ በመፍጠር መጪ ትውልዶች የማይከፍሉትን እዳ በመበደር ሃገሪቷን ለብሄራዊ ውርደት ሕዝብንም ለኑሮ ዝቅጠት ዳርጎታል::

ወያኔ ስለታሰሩ የፖለቲካ እስረኞች ስለ ሕሊና እስረኞች እና ስለ ሞተው ፍትህ በሙስና ተዘፍቆ ሕዝብን ስለሚያጉላላው አስተዳደር ስለ ኑሮው ውድነት ችግር አሊያም ስለ ሃገሪቱ አጠቃላይ መሰረታዊ ጉዳዮች እንወያይ ብሎ ተቃዋሚዎችን አልጠራም::ይህ ቢሆን ደግ ነበር:;ውይይቱን የጠራው አሁንም ልብ ማለት ያለብን ጉዳይ ቢኖር ስለተሽመደመደው እና ለሃገር ኪሳራ ስለሆነው የትራንስፎርሜሽን እቅድ እንወያይ ስላለ ይህ ደግሞ ምንም ፋይዳ የለውም::ወያኔ ስለታሰሩ ዜጎች ቅንጣት ያህል ሰብኣዊነት እና ርሕራሄ አይሰማውም:: ከስራ ከቀየ ስለተፈናቀሉ ይሁን ስለተሰደዱ ዜጎች ምንም ደንታ የለውም::ወያኔ ሲፈጥረው ቻሌንጅ መሆን የማይችል የማፊያ ቡድን ነው::እያወቅን እየተረዳን ካለፈው የማንማር ጨቅላ እና የዋህ ፖለቲከኞች ከሆንን በኢትዮጵያ ውስጥ ለውጥ ለማምጣት ያስቸግራል:: ጠንካራ እና የተቀናቃኝን የፖለቲካ ስትራቴጂ ለማክሸፍ የለውጥ ሃይሎች እርስ በእርስ መመካከር ያስፈልጋቸዋል::ከወያኔ ጋር ግን እደራደራለሁ እወያያለሁ አሊያም እመካከራለሁ ማለት መርዝ እንደመጠጣት ይቆጠራል::ተለጣፊ እና ታማኝ ተቃዋሚዎቹ ይሰብሰቡለት::አሁንም ንቃት ያስፈልገናል::እንንቃ!!!

Minilik Salsawi's photo.